Temat interpretacji

1. Czy Spółka słusznie zapłaciła podatek od czynności cywilnoprawnych od zmiany umowy spółki w związku z podwyższeniem kapitału akcyjnego przez jednostkę samorządu terytorialnego?
2. Czy Spółka może ubiegać się o zwrot pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych?

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko spółki akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. (data wpływu 23 sierpnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 23 sierpnia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest spółką kapitałową świadczącą usługi użyteczności publicznej w zakresie zarządzania portami, w rozumieniu art. 9 ust. p. 11c) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w obecnym brzmieniu.

Akcjonariuszami, Spółki są:

1. Przedsiębiorstwo Państwowe (dalej: Przedsiębiorstwo),
2. Gmina (dalej: Gmina),
3. Województwo (dalej: Województwo).

W 2010 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału akcyjnego Spółki poprzez emisje akcji. Obejmującym nowe akcje został dotychczasowy akcjonariusz Spółki Gmina, tj. jednostka samorządu terytorialnego.

Do 31 grudnia 2008 roku umowy spółki, w części dotyczącej podwyższenia kapitału przez akcjonariusza określonego w art. 8 pkt 2-5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 9 ust.11a) Ustawy.

Od 1 stycznia 2009 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wprowadzona ustawą z dnia 7 listopada 2008 roku - o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1319).

Notariusz obsługujący Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki uznał, że dokonana w 2010 roku zmiana umowy spółki, w części dotyczącej podwyższenia kapitału, nie może korzystać ze zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z niespełnieniem warunku objęcia lub posiadania przez jednostkę samorządu terytorialnego co najmniej połowy akcji w spółce (art. 11 p. c ustawy). W związku z takim stanowiskiem notariusz, jako płatnik podatku, w dniu spisania aktu notarialnego, pobrał od Spółki podatek od czynności cywilnoprawnych.

Na dzień podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału, akcjonariusz spółki Gmina, posiadała 42,6% akcji. Po podwyższeniu kapitału procent posiadanych przez tego akcjonariusza akcji wyniesie 47,88%.

Suma akcji spółki będących w posiadaniu jednostek samorządu terytorialnego, to jest: Gminy i Województwa kształtowała się następująco:

• na dzień podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału - 77,72%,

• po podwyższeniu kapitału - 79,76%.

Suma akcji posiadanych przez jednostki samorządu terytorialnego i Przedsiębiorstwo wynosi 100%.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy Spółka słusznie zapłaciła podatek od czynności cywilnoprawnych od zmiany umowy spółki w związku z podwyższeniem kapitału akcyjnego przez jednostkę samorządu terytorialnego...

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania pierwszego, mimo iż literalne brzmienie znowelizowanego art. 9p 11c) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych sugeruje konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od podwyższenia kapitału przez jednostkę samorządu terytorialnego, jeśli nie posiada ona co najmniej połowy akcji w spółce, zapłacenie podatku od tej czynności nie było zgodne z wolą ustawodawcy.

W art. 8 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ustawodawca zwalnia z podatku jednostki samorządu terytorialnego. Jego intencją było również nieobciążanie podatkiem spółek świadczących usługi użyteczności publicznej, w których te jednostki posiadają większość udziałów lub akcji.

Dlatego, zdaniem Spółki, przy rozważaniu konieczności zapłaty (pobrania) podatku od czynności cywilnoprawnych należy analizować łączną wartość akcji Spółki posiadanych przez wszystkie jednostki samorządu terytorialnego. Suma akcji Spółki posiadanych łącznie przez jednostki samorządu terytorialnego zarówno przed jak i po dokonaniu podwyższenia kapitału, przekracza 50%. Dodatkowo akcjonariuszem Spółki jest również Przedsiębiorstwo, utworzone przez Skarb Państwa, działające na podstawie ustawy z dnia 25 września 1981 roku o przedsiębiorstwach państwowych, a więc pośrednio - Skarb Państwa.

Reasumując, zdaniem Spółki należy uznać, iż właścicielami 100% wartości kapitału akcyjnego Spółki są jednostki samorządu terytorialnego i Skarb Państwa.

Zobowiązanie Spółki do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od zmiany umowy spółki w związku z podwyższeniem kapitału nie jest zgodne z intencją ustawodawcy. Podatek zapłacony przez Spółkę od czynności zmiany umowy spółki wrócił, jako dochód do budżetu Gminy (akcjonariusza Spółki obejmującego nowe akcje).

Przedstawiając swoje stanowisko do pytania drugiego, Spółka stoi na stanowisku, że w zaistniałej sytuacji może ubiegać się o zwrot niesłusznie zapłaconego (pobranego przez notariusza) podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi podlegają umowy spółki.

Ponadto w myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4. Przepisy ustawy o umowie spółki i jej zmianie stosuje się odpowiednio do aktów założycielskich spółek, statutów spółek i ich zmiany (art. 1 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy).

W przepisach ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zostały ponadto wskazane czynności, które na gruncie tej ustawy traktowane są jako zmiana umowy spółki. Przy spółce kapitałowej za zmianę umowy uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty (art. 1 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 9 ww. ustawy, w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego spółki kapitałowej obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną i ciąży na spółce, zaś podstawę opodatkowania stanowi w tym przypadku wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy (art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) ww. ustawy). Zgodnie z art. 10 ust. 2 ww. ustawy, notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Jednakże w myśl art. 9 pkt 11 lit. d) ww. ustawy, zwalnia się od podatku od czynności cywilnoprawnych umowy spółki i ich zmiany, jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego obejmuje co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.

Należy podkreślić, że powyższe zwolnienie funkcjonuje w polskim systemie podatkowym podobnie jak wszystkie ulgi i zwolnienia na zasadzie wyjątku od zasady powszechności opodatkowania (określonej w art. 84 Konstytucji RP). Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Omawiana regulacja (art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku o podatku od czynności cywilnoprawnych) ogranicza zwolnienie do przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

• przedmiotem działalności spółki jest świadczenie niektórych usług użyteczności publicznej, wymienionych w tym przepisie, tj. usług w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i

• w wyniku zawarcia umowy spółki co najmniej 50 % udziałów lub akcji obejmuje w tej spółce Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w 2010 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę o emisji nowych akcji Spółki świadczącej usługi użyteczności publicznej w zakresie zarządzania portami. Akcje w podwyższonym kapitale zakładowym objął jeden z akcjonariuszy Spółki - Gmina, która na dzień podjęcia ww. uchwały posiadała 42,6 % akcji (obecnie 47,88% akcji). Pozostałymi akcjonariuszami są Województwo i Przedsiębiorstwo Państwowe.

Reasumując, w celu skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych spółka kapitałowa musi łącznie spełnić oba zawarte w tym przepisie warunki. Zatem w sytuacji, gdy tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, w chwili zmiany umowy spółki jednostka samorządu terytorialnego (Gmina) nie posiadała co najmniej połowy jej akcji omawiane zwolnienie nie mogło znaleźć zastosowania. Należy bowiem mieć na uwadze literalne brzmienie analizowanego przepisu, zgodnie z którym w wyniku zawarcia umowy spółki kapitałowej jednostka samorządu terytorialnego ma objąć co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki jednostka samorządu terytorialnego ma posiadać już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce. Bez wpływu na powyższe pozostaje fakt, że w przypadku Wnioskodawcy, w chwili zmiany umowy spółki co najmniej połowę jej akcji posiadały łącznie jednostki samorządu terytorialnego, tj. Gmina i Województwo.

Tym samym, z tytułu dokonanej w 2010 r. zmiany umowy spółki, notariusz, działając jako płatnik, zasadnie obliczył i pobrał należny podatek od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1,2,4 i 5 ww. ustawy podatek, z zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli:

• uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna);

• nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej;

• podwyższenie kapitału spółki nie zostało zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;

• nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Analiza powyższego przepisu wskazuje, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia sytuacji, w których możliwy jest zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem tylko zajście jednej z wymienionych w nim przesłanek uprawnia do żądania zwrotu zapłaconego podatku. Z treści wniosku nie wynika aby podwyższenie kapitału spółki nie zostało zarejestrowane lub zostało zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale. Tym samym, z tytułu zmiany umowy spółki, Wnioskodawca nie może ubiegać się o zwrot zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto, informuje się, że ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. jak i w brzmieniu obecnie obowiązującym nie zawiera przepisu określonego jako art. 9 ust. p. 11c), czy też art. 9p 11c). Jednakże mając na uwadze kontekst zawartych informacji tut. organ zrozumiał, iż Wnioskodawca przedstawiając stan faktyczny jak i określając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego miał na uwadze przepis art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Wniosek ORD-IN

Treść w pliku PDF

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu