Temat interpretacji

POSTANOWIENIE

Na podstawie art. 14a § 4 w związku z § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr. 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Warszawie - biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz stan prawny

postanawia:

uznać stanowisko Strony za nieprawidłowe.

Uzasadnienie

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Strona w przypadku scalania i wymiany gruntów rolnych w trybie administracyjnym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) występuje jako jeden z wielu uczestników scalania i wymiany gruntów. Postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie kończy decyzja starosty, która stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu faktycznego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie wydzielonych im gruntów. W przypadku gdy ze względów technicznych nie jest możliwe wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej, stosuje się dopłaty pieniężne. Strona jako uczestnik scalania w przypadku przyznania dopłaty otrzymuje ją ze środków powiatu.

W związku z powyższym Strona zwróciła się o potwierdzenie stanowiska, iż scalanie i wymiana gruntów rolnych dokonywana na podstawie decyzji wydanej przez starostę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług. W rezultacie u Strony jako jednego z uczestników postępowania scaleniowego, która w jego wyniku otrzymuje działki gruntu lub ich części, nie występuje dostawa towarów w rozumieniu ww. ustawy. Otrzymywane od powiatu (lub wpłacane na jego konto) dopłaty nie są odszkodowaniem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy, stosowanym przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Na podstawie art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przy tym przez dostawę towarów rozumie się zgodnie z art. 7 ust. 1 przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy dostawą towarów jest również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Z powołanych przepisów wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dostawa towarów podlega każde przeniesienie prawa własności także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji (woli) podatnika znajdującej wyraz w czynności cywilnoprawnej, lecz nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub przepisu prawa. W takim wypadku rolę wynagrodzenia (odpłatność) pełni odszkodowanie należne podatnikowi w zamian za towar, którego własność została w ten sposób przeniesiona.

Wymieniony przepis stanowi obok innych, w szczególności art. 8 ust. 1 ustawy, wyraz zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w tym przypadku dążenia do objęcia jego zakresem wszystkich zdarzeń o skutku równoważnym do sprzedaży. W przeciwnym razie podmioty znajdujące się w zbliżonej - z podatkowoprawnego punktu widzenia - sytuacji, byłyby różnie traktowane w zależności od tego, czy dokonały przeniesienia własności w drodze sprzedaży (lub innej czynności z zakresu prawa cywilnego), czy też w wyniku zastosowania przymusu przez organy władzy publicznej. Zróżnicowanie takie mogłoby z kolei prowadzić do naruszenia zasad konkurencji, których zapewnienie i przestrzeganie stanowi - jak wynika z tekstu preambuły VI dyrektywy Rady EWG z dnia 17 maja 1977 r. - jeden z celów wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który do polskiego porządku prawnego został zaimplementowany ustawą o podatku od towarów i usług.

Równocześnie zauważyć należy, iż postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadzane na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) przez starostę jako zadanie z zakresu administracji rządowej ze środków budżetu państwa, wszczynane jest co do zasady na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia lub na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Celem scalania gruntów jest zaś - zgodnie z art. 1 ww. ustawy - tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.

Scalanie i wymiana gruntów w trybie i na zasadach określonych w ww. ustawie z dnia 26 marca 1982 r. stanowi więc dla uczestników scalania (wymiany) sposób na osiągnięcie wspomnianych celów, mających przede wszystkim charakter gospodarczy. Dodać przy tym należy, iż nie jest to sposób jedyny; alternatywę stanowić np. mogą, co wynika notabene z samego wniosku Strony (vide postanowienia 1471/NTR1/443-263c/06/LS), zawieranie pomiędzy poszczególnymi podmiotami umowy sprzedaży czy zamiany gruntów.

Biorąc zatem pod uwagę, iż zgodnie z art. 8 ust. 1ww. ustawy w wyniku scalania lub wymiany uczestnicy otrzymają grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane (a w wypadkach gdy ze względów technicznych lub na wniosek uczestnika nie jest możliwe wydzielenie gruntów o równej wartości szacunkowej przysługują im albo są zobowiązani do uiszczenia dopłat pieniężnych - art. 8 ust. 2 i nast. ustawy), uznać należy, iż w ramach scalania (wymiany) gruntów dokonywanego na podstawie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów dochodzi pomiędzy jego uczestnikami do odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania jak właściciel gruntami objętymi scalaniem (wymianą), tj. dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie okoliczność, iż istotne postanowienia dotyczące przedmiotu scalania (wymiany), jak i podmiotów w nim uczestniczących wynikają z aktu administracyjnego (decyzji o zatwierdzeniu projektu) nie przesądza w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż w rozpatrywanym przypadku dochodzi do przeniesienia własności z nakazu organu władzy publicznej. Przeczy temu chociażby brzmienie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy, w myśl których projekt scalania gruntów może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 i art. 26, większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń; natomiast projekt wymiany gruntów - jeżeli po jego okazaniu wszyscy uczestnicy wymiany przyjęli go bez zastrzeżeń. Otrzymanego w następstwie scalania (wymiany) gruntu w zamian za dotychczas posiadany oraz ewentualnej dopłaty pieniężnej nie należy więc rozpatrywać w kategoriach odszkodowania, ale ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego. Przy tym fakt, iż dopłaty pieniężne wypłacane są w myśl art. 2 ust. 5 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów ze środków powiatu, jest z punktu widzenia przepisów o podatku od towarów i usług obojętny.