Temat interpretacji

skutki podatkowe działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 23 października 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 25 października 2012 r.), uzupełnionym w dniu 17 i 21 stycznia 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości jest prawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 25 października 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. znak: IBPB II/1/415-935/12/MCZ, IBPB II/1/436-365/12/MCZ i IBPB II/1/436-366/12/MCZ wezwano o jego uzupełnienie. Wniosek uzupełniono w dniu 17 stycznia 2013 r. (uiszczenie brakującej opłaty) i w dniu 21 stycznia 2013 r. (pozostałe braki formalne).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 20 października 2007 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni - nie pozostawił testamentu. Nabycie spadku stwierdzono na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 15 czerwca 2011 r. przed notariuszem, w ten sposób, że spadek po ojcu Wnioskodawczyni na podstawie ustawy dziedziczą: Wnioskodawczyni - córka, jej siostra oraz matka - po 1/3 części każda z nich. Dnia 28 czerwca 2011 r. każda z nich złożyła w urzędzie skarbowym deklarację SD-Z2 określając wielkość udziału jako 1/6.

W dniu 09 marca 2012 r. odbyła się w Sądzie rozprawa w sprawie z wniosku Wnioskodawczyni, jej siostry i matki o dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy postanowił:

1.ustalić, że w skład majątku wspólnego byłych małżonków matki i ojca Wnioskodawczyni wchodzi:

1. prawo własności niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1003/12 i 1003/14 o łącznej powierzchni 0,3480 ha oraz prawo własności niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1004/1 o powierzchni 0,1288 ha i 1004/2 o powierzchni 0,4524 ha - całość nieruchomości posiada wartość 100.000,00 zł,
2. prawo własności zabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1042/2 i 1042/3 o łącznej powierzchni 1,2169 ha oraz prawo własności niezabudowanej nieruchomości, stanowiącej działkę oznaczoną numerem geodezyjnym: 1148/2 o powierzchni 0,1764 ha - całość nieruchomości posiada wartość 400.000,00 zł,
3. środki pieniężne - oszczędności w kwocie 200.000,00 zł, będące w posiadaniu matki Wnioskodawczyni,
4. samochód osobowy marki Toyota Corolla, rok produkcji 2003, o wartości: 23.000,00 zł,
5. samochód osobowy marki Fiat Panda, rok produkcji 2004, o wartości 13.000,00 zł,
6. motor marki MZ 250, rok produkcji 1979, o wartości 500,00 złotych,
7. przyczepa Niewiadów, rok produkcji 1992, o wartości 500,00 złotych.

2.ustalić, że w skład spadku po ojcu Wnioskodawczyni, zmarłym dnia 20 października 2007 r., po którym stwierdzono nabycie spadku na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 15 czerwca 2011 r. przed notariuszem wchodzi ½ prawa własności nieruchomości i ruchomości bliżej wymienionych w punkcie 1 postanowienia,

3,dokonać działu spadku po ojcu Wnioskodawczyni, podziału majątku wspólnego byłych małżonków oraz zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że przyznać na rzecz:

1. Wnioskodawczyni - prawo własności nieruchomości stanowiących działki oznaczone numerami geodezyjnymi 1003/12, 1003/14, 1004/1, 1004/2, bliżej opisane w punkcie la postanowienia oraz prawo własności ruchomości bliżej opisanych w punkcie 1f, 1g, 1h postanowienia, bez spłat i dopłat dla pozostałych uczestników- wnioskodawczyń,
2. siostry Wnioskodawczyni - prawo własności nieruchomości stanowiących działki oznaczone numerami geodezyjnymi: 1042/2, 1042/3, 1148/2 bliżej opisane w punkcie 1b postanowienia, bez spłat i dopłat dla pozostałych uczestników,
3. matki Wnioskodawczyni - prawo własności samochodu osobowego marki Toyota Corolla,

1. ustanowić na rzecz matki Wnioskodawczyni dożywotnią, osobistą i bezpłatną służebność mieszkania na parterze budynku mieszkalnego, znajdującego się na działkach o numerze 1042/2 i 1042/3, bliżej opisanych w punkcie 1b postanowienia oraz dożywotnie i bezpłatne prawo korzystania z tych działek i budynków gospodarczych znajdujących się na tych działkach i ustalić wartość roczną ustanowionej służebności na kwotę 1.800,00 zł,
2. nakazać pobrać od matki Wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego opłatę sądową w kwocie 300,00 zł,
3. nakazać matce Wnioskodawczyni aby w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. wpłaciła Wnioskodawczyni kwotę 200.000,00 zł tytułem spłaty wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w zapłacie tej kwoty w zakreślonym terminie,
4. ustalić, że w pozostałym zakresie uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Ww. postanowienie uprawomocniło się w dniu 30 marca 2012 r.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że dnia 30 marca 2012 r. udała się do urzędu skarbowego celem przedstawienia ww. postanowienia Sądu i zapytania czy ponownie musi składać formularz SD-Z2 lub SD-3. W odpowiedzi usłyszała, iż Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych - SD-Z2" przez Wnioskodawczynię, jej matkę i siostrę dnia 28 czerwca 2011 r. jest wystarczające i ponowne składanie formularza SD-Z2 oraz SD-3 jest niepotrzebne.

Ponadto Wnioskodawczyni wyjaśniła, że kwotę 200 000 zł przeznaczyła na budowę domu jednorodzinnego, wybudowanego na działkach, których stała się posiadaczem w wyniku ww. postanowienia Sądu. Kwota 200.000 zł - są to pieniądze, które rodzice Wnioskodawczyni zbierali całe życie, aby móc sfinansować budowę jej domu jednorodzinnego, gdyż jej siostra stała się właścicielem domu rodzinnego. Kwota ta stanowi dla Wnioskodawczyni formę rekompensaty w miarę sprawiedliwego podziału majątku rodziców pomiędzy Wnioskodawczynię i jej siostrę. Rodzice Wnioskodawczyni zawsze traktowali ją i jej siostrę sprawiedliwie i nie chcieli aby któraś z nich czuła się poszkodowana finansowo; ich zamiarem był sprawiedliwy podział majątku pomiędzy ich córki. Według Wnioskodawczyni słowo spłata" użyte w postanowieniu Sądu z dnia 09 marca 2012 r. - jest niewłaściwe, bo jak można spłacać kogoś wyzbywszy się całkowicie majątku (chodzi tu o matkę Wnioskodawczyni).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy Wnioskodawczyni musi zapłacić podatek od działek, samochodu, motoru i przyczepy, do których otrzymała prawo własności z tytułu postanowienia z dnia 9 marca 2012 r., jeśli tak to jaką kwotę...

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie powinna zostać obciążona podatkiem dochodowym, podatkiem od spadków i darowizn, podatkiem od czynności cywilno-prawnych ani żadnym innym podatkiem, gdyż dział spadku, podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności następuje pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej i tzw. zerowej grupy podatkowej. Sąd uznał, iż skoro siostra Wnioskodawczyni otrzymuje dom i działkę, to Wnioskodawczyni jako rekompensatę otrzymuje od matki spłatę w kwocie 200 000 zł. W postanowieniu sądowym nie ma informacji czy zniesienie współwłasności jest odpłatne lub nieodpłatne z wyjątkiem dożywotniej służebności o wskazanej wartości (1800 zł rocznie)

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni zajęta na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości. W pozostałym zakresie wniosku, tj. w zakresie skutków podatkowych powstałych na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem - w drodze działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości oraz w zakresie skutków podatkowych powstałych na gruncie ww. podatków otrzymania kwoty 200 000 zł, zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
• umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
• umowy darowizny w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
• umowy dożywocia,
• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat lub dopłat,
• ustanowienie hipoteki,
• ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
• umowy depozytu nieprawidłowego,
• umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne jak czynności wymienione w pkt 1 lub 2 (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności nie wymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego we wniosku i jego uzupełnieniu stanu fatycznego wynika, że w dniu 20 października 2007 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni. Spadek po nim odziedziczyły: Wnioskodawczyni, jej siostra i matka po 1/3 części każda z nich, co stwierdzono na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w dniu 15 czerwca 2011 r. przed notariuszem.

W dnia 9 marca 2012 r. odbyła się w Sądzie rozprawa o dział spadku, podział majątku wspólnego byłych małżonków i zniesienie współwłasności, w wyniku którego postanowieniem Sądu z dnia 09 marca 2012 r. Wnioskodawczyni nabyła m.in. działki niezabudowane o wartości około 100.000 zł. Ponadto stała się również posiadaczem ruchomości: samochodu osobowego marki Fiat Panda o wartości około 13.000 zł, motoru marki MZ 250 o wartości około 500 zł oraz przyczepy Niewiadów o wartości około 500 zł. Nabycie wskazanych nieruchomości i ruchomości nastąpiło bez spłat i dopłat dla pozostałych spadkobierczyń.

Jak już wspomniano powyżej, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż nabycie przez Wnioskodawczynię własności ww. nieruchomości i ruchomości na podstawie ww. postanowienia Sądu z dnia 09 marca 2012 r., tj. w wyniku działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości, jako nie wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Tym samym stanowisko Wnioskodawczyni w powyższym zakresie, należało uznać za prawidłowe.

Do wniosku Wnioskodawczyni dołączyła kserokopie dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do jego oceny (weryfikacji); jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawcę i jego stanowiskiem. Zatem dołączone do wniosku dokumenty pozostały bez wpływu na załatwienie sprawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Końcowo wskazać należy, iż przedmiotowa interpretacja - zgodnie ze złożonym wnioskiem została wydana wyłącznie dla Wnioskodawczyni. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Wniosek ORD-IN

Treść w pliku PDF 245 kB

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach