Sposób składania pełnomocnictw do urzędów skarbowych. - Interpretacja - ILPP1/443-308/10-2/BD

Shutterstock
Interpretacja indywidualna z dnia 04.06.2010, sygn. ILPP1/443-308/10-2/BD, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu

Temat interpretacji

Sposób składania pełnomocnictw do urzędów skarbowych.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2010 r. (data wpływu: 15 marca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie sposobu składania pełnomocnictw do organów podatkowych jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 15 marca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej przepisów Ordynacja podatkowa w zakresie sposobu składania pełnomocnictw do organów podatkowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest doradcą podatkowym, prowadzącym kancelarię podatkową w ramach której wykonuje czynności doradztwa podatkowego. Najczęściej wykonywany rodzaj usług na rzecz klientów to stałe usługi obsługi księgowo podatkowej, świadczone na podstawie zawieranych z klientami umów. Umowy zawierane są w formie pisemnej na czas nieokreślony. w umowach zawieranych pomiędzy Zainteresowanym, a klientem szczegółowo określany zostaje zakres usług jakie będzie Wnioskodawca świadczył dla klienta.

Do bieżącego zakresu czynności określonych w umowach należą między innymi:

  1. sporządzanie, podpisywanie składanie w imieniu klienta:
    1. deklaracji podatkowych oraz korekt deklaracji podatkowych, art. 80a § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa,
    2. wniosków o stwierdzenie nadpłaty wynikającej ze złożonych korekt deklaracji,
    3. wniosków o zaliczenie nadpłaty na poczet innego zobowiązania podatkowego,
    4. pism wyjaśniających,
    5. wniosków o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub o wysokości dochodu,
    6. formularzy zgłoszeniowych, aktualizacyjnych NIP,
    7. oświadczeń oraz wszystkich innych dokumentów, które dotyczą działalności gospodarczej prowadzonej przez mocodawcę.
  2. nanoszenie poprawek oraz udzielanie ustnych wyjaśnień do ww. dokumentów,
  3. udzielanie urzędowi skarbowemu informacji związanych z rozliczeniami podatkowymi mocodawcy.

Klienci (podatnicy prowadzący działalność gospodarczą), zlecają Zainteresowanemu zajmowanie się wszelkimi sprawami związanymi z kontaktami z urzędami skarbowymi, które dotyczą prowadzonej przez nich działalności gospodarczej oraz upoważniają go do reprezentowania ich w ww. sprawach przed organami skarbowymi. Integralną częścią każdej zawieranej umowy jest pełnomocnictwo jakiego udziela klient. w pełnomocnictwie klient wskazuje grupy czynności, jakie występują w ramach prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a które Wnioskodawca może wykonywać w jego imieniu.

Zakres czynności szczegółowo określony w pełnomocnictwie jest tożsamy z zakresem czynności określonym w umowie o świadczenie usług podatkowo księgowych. Udzielane pełnomocnictwo jest sporządzane w formie pisemnej, a jego uwierzytelniona kopia składana jest do akt właściwego miejscowo urzędu skarbowego.

Urząd Skarbowy stoi na stanowisku, że każdorazowa czynność realizowana przez pełnomocnika w tym samym urzędzie skarbowym wymaga po raz kolejny złożenia tego samego pełnomocnictwa lub też udzielenia nowego pełnomocnictwa takiej samej treści, również w przypadku, gdy złożone wcześniej pełnomocnictwo obejmuje tę czynność. i tak, w sytuacji, gdy pełnomocnik składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikłej ze złożenia korekty deklaracji, lub składa wniosek o zaliczenie nadpłaty w jednym zobowiązaniu na poczet innego zobowiązania, Urząd Skarbowy żąda udzielenia nowego pełnomocnictwa lub podpisania wniosku przez samego podatnika. w innym przypadku Urząd Skarbowy odmawia zajęcia się wnioskiem nie honorując udzielonego wcześniej, także w tego rodzaju sprawie pełnomocnictwa, które znajduje się w jego aktach.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w sytuacji gdy podatnik zawrze z Wnioskodawcą umowę o świadczenie usług podatkowo księgowych oraz złoży do właściwego miejscowo urzędu skarbowego, pełnomocnictwo szczegółowo określające grupy czynności, do których wykonywania w imieniu klienta jest upoważniony jako pełnomocnik, a następnie po dniu złożenia ww. pełnomocnictwa wykonuje czynności takie jak złożenie:

  1. ponownej deklaracji VAT, rocznego zeznania PIT, informacji PIT-11 itp.,
  2. korekty dokumentów wymienionych w poprzednim tirecie,
  3. uzasadnienia do korekty ww. dokumentów,
  4. wniosku o stwierdzenie nadpłaty wynikającej ze złożonej deklaracji,
  5. wniosku o zaliczenie nadpłaty w jednym rodzaju zobowiązania podatkowego na poczet innego zobowiązania podatkowego,
  6. formularza zgłoszeniowego lub aktualizacyjnego NIP,
  7. inne czynności wymienione w zakresie pełnomocnictwa (opisane w części F)
powinien każdorazowo złożyć, w tym samym urzędzie, ponownie to samo pełnomocnictwo do każdej ze spraw lub każdorazowo powinien udzielić ponownego pełnomocnictwa do każdej ze spraw...
  • Czy jednorazowe złożenie pełnomocnictwa do akt urzędu skarbowego, jest wystarczające do reprezentowania podatnika w ww. rodzajach spraw i nie wymaga każdorazowego składania tego samego pełnomocnictwa lub udzielania nowego pełnomocnictwa w tym samym urzędzie...

    Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do art. 137 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub poświadczony urzędowo odpis pełnomocnictwa. Jeżeli udzielający pełnomocnictwa podatnik złoży w swoim urzędzie skarbowym pełnomocnictwo, w którego treści zawarte są wprost czynności do jakich wykonywania w imieniu podatnika uprawniony jest pełnomocnik, to takie pełnomocnictwo powinien złożyć tylko raz do akt danego urzędu skarbowego bez konieczności powtarzania czynności złożenia tego samego pełnomocnictwa oraz bez powtarzania czynności udzielenia pełnomocnictwa.

    Zakres pełnomocnictwa jest określany samodzielnie przez podatnika. Przepisy Ordynacji podatkowej, a także Kodeksu cywilnego nie zobowiązują do udzielania pełnomocnictwa tylko do wykonywania jednej czynności. Nie ma obowiązku udzielania jedynie pełnomocnictwa szczegółowego. Można również udzielić pełnomocnictwa ogólnego, lub pełnomocnictwa, które będzie obejmować dowolną ilość grup czynności, do których upoważniony będzie pełnomocnik. Jednokrotne złożenie w urzędzie skarbowym pełnomocnictwa, które obejmuje kilka, czy kilkanaście grup czynności, do których upoważniony jest pełnomocnik, czyni zadość dyspozycji przepisu art. 137 § 3 ustawy Ordynacja Podatkowa.

    Biorąc pod uwagę fakt, iż urząd skarbowy dysponuje ewidencją podatników zarówno w formie papierowej jak i w formie elektronicznej, stwierdzić należy, że w przypadku każdego zdarzenia związanego z reprezentowaniem danego podatnika przez pełnomocnika, urząd może ustalić czy w jego aktach znajduje się odpowiednie pełnomocnictwo.

    Zdaniem Zainteresowanego, stanowisko Urzędu Skarbowego, który twierdzi, że każdorazowa czynność realizowana przez pełnomocnika w tym samym urzędzie skarbowym wymaga po raz kolejny złożenia tego samego pełnomocnictwa lub tez udzielenia nowego pełnomocnictwa takiej samej treści, również w przypadku, gdy złożone wcześniej pełnomocnictwo obejmuje tę czynność nie jest zgodne z ratio legis przepisów regulujących kwestię pełnomocnictw podatkowych oraz stoi w sprzeczności z linią orzecznictwa.

    Nie można bowiem nazwać postępowaniem zgodnym z intencją ustawodawcy działania Urzędu Skarbowego, który w przypadku gdy pełnomocnik składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty wynikłej ze złożenia korekty deklaracji lub składa wniosek o zaliczenie nadpłaty w jednym zobowiązaniu na poczet innego zobowiązania, żąda udzielenia nowego pełnomocnictwa lub podpisania wniosku przez samego podatnika podczas, gdy jest już w posiadaniu pełnomocnictwa, z którego treści wynika uprawnienie pełnomocnika do składania tego rodzaju wniosków. Jeżeli interpretację przedstawianą przez Urząd Skarbowy należałoby uznać za prawidłową, to mogłoby dochodzić do wielu absurdalnych sytuacji, w których np. każde złożenie kolejnej deklaracji VAT-7, czy kolejnego zeznania PIT, wymagałoby dołączenia pełnomocnictwa do ich złożenia. Intencją ustawodawcy nie było zbytnie sformalizowanie oraz utrudnienie reprezentowania podatnika przez pełnomocnika. Celem ustawodawcy nie było również nadanie procedurze udzielania pełnomocnictw, zbytniego fiskalizmu. Obowiązek składania pełnomocnictwa do każdej typowej i powtarzalnej sprawy realizowanej w tym samym urzędzie skarbowym generowałby obowiązek każdorazowego zrealizowania opłaty, co znacznie zwiększyłoby koszty funkcjonowania podmiotów gospodarczych.

    Poza sporem pozostaje konieczność złożenia przez ustanowionego pełnomocnika pełnomocnictwa dla każdej sprawy w postępowaniu podatkowym.

    Kwestią odrębną jest rozstrzygnięcie, czy konkretne czynności przed których wykonaniem, Urząd Skarbowy w żąda udzielenia nowego pełnomocnictwa, to rzeczywiście dwie odrębne sprawy podatkowe, czy dwie odrębne czynności tej samej sprawy.

    W języku potocznym pojęcie sprawa funkcjonuje w czterech znaczeniach:

    1. okoliczności, które stanowią wyodrębniony przedmiot czyjegoś zainteresowania, obchodzą kogoś, są ważne dla kogoś;
    2. rzecz do załatwienia, interes,
    3. wielkie, wzniosłe, zasadnicze zadania, dotyczące wielkich grup społecznych (wówczas najczęściej pisane z wielkiej litery,
    4. postępowanie toczące się przed sądem.

    Dla rozpatrywanej problematyki przydatne jest znaczenie pierwsze, implikujące takie związki frazeologiczne, jak sprawa sądowa, sprawa socjalna, sprawa polityczna, a także i sprawa podatkowa oraz czwarte, do którego odwołuje się prawo procesowe, płodne w takie związki jako sprawa cywilna, sprawa karna, sprawa administracyjna itp. Dla podatnika, podatki stanowią z pewnością wyodrębniony przedmiot zainteresowania, a w przypadku postępowania odnoszącego się do podatków, mamy do czynienia ze sprawą podatkową.

    Pojęcie sprawy znalazło też zastosowanie w obowiązującej Konstytucji RP. Zgodnie z jej art. 45 ust.1, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Konstytucja zatem ujmuje sprawę w kategoriach procesowych, jako ciąg określonych zdarzeń i czynności, rozciągniętych w czasie, rozpatrywanych przez sąd. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, iż Konstytucja nie odnosi się do jakiejś konkretnej sprawy, ale, że jej pojęcie w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji ma charakter autonomiczny i obejmuje również sprawy, które nie są sprawami cywilnymi, sądowo administracyjnymi lub karnymi.

    Podobnie kwestię tę ujął Sąd Najwyższy, stwierdzając, że przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji nie wyczerpuje katalogu spraw, lecz generalnie chodzi w nim o sprawę rozpatrywaną przez sąd, mającą na celu rozstrzyganie o prawach danego podmiotu.

    Przytoczone stanowisko judykatury odnosi się co prawda do typologii sprawą podlegających właściwości sądów powszechnych, ale rozszerzająco interpretuje powszechnie dotąd rozpowszechnione rozumienie tego pojęcia i autonomizuje je, oddzielając je od określeń relatywizujących, co daje asumpt do wysunięcia hipotezy o istnieniu także sprawy podatkowej, która może być rozumiana zarówno jako sprawa rozpatrywana przez sąd, jak i przez organ państwa w związku z wykonywaniem przezeń ustawowych powinności.

    Takim organem jest także organ podatkowy, prowadzący sprawy podatników na podstawie Ordynacji podatkowej. Powstaje pytanie o cechy sprawy podatkowej. w piśmiennictwie oraz orzecznictwie brak jej jednoznacznej definicji, choć w niektórych przypadkach, poza sprawami typu zasadniczego, do jakich odnosi się przepis art. 45 ust 1 Konstytucji, próba taka została podjęta. Norma art. 479¹ Kpc oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, zgodnie którymi sprawami gospodarczymi są sprawy z zakresu stosunków cywilnych między przedsiębiorcami, w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, znalazła wsparcie w orzecznictwie. w sprawie gospodarczej stronami są zatem podmioty gospodarcze. Przez analogię można przyjąć, iż sprawą podatkową jest taka sprawa, której stronami są podatnik i reprezentujący państwo organ podatkowy. Jeżeli sytuację tę przenieśćby na grunt zwykłych, nieprocesowych relacji między podatnikiem a organem podatkowym, zachodzących w ramach realizacji przez obie strony swoich ustawowych obowiązków, to można przyjąć, iż sprawą podatkową jest każda sprawa tego rodzaju, będąca w zakresie regulacji Ordynacji podatkowej. Zgodnie ze wspomnianą wcześniej zasadą pisemności, każda sprawa podatkowa musi zakończyć się wydaniem pisemnej decyzji. To ważna okoliczność, która może być kryterium odróżnienia sprawy podatkowej od czynności podatkowej.

    Wobec tego sprawa to proces składający się z szeregu jednorodnych czynności. w tym znaczeniu pojęcie sprawy używane jest na gruncie prawa procesowego, wyróżniającego sprawy karne, cywilne, administracyjne, gospodarcze itp. Zgodnie z przytoczoną powyżej wykładnią pojęcia sprawa dokonaną przez SN, zasadne jest także posługiwanie się pojęciem sprawy podatkowej, jako mającej naturę procesową, a więc jako postępowania o określonej treści, składające się z szeregu odrębnych, choć jednorodnych czynności, ukierunkowanych na rozwiązanie sprawy, czyli podjęcia decyzji, która zgodnie ze wspomnianą zasadą pisemności, powinna mieć formę pisemną. Pojęcie tak rozumianej sprawy podatkowej jest zatem kluczowe dla Ordynacji podatkowej, jako podstawowego aktu prawnego regulującego postępowanie podatkowe, tak jak np. pojęcie sprawy cywilnej, odnoszącej się do stosunków cywilnoprawnych między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, dla k.c. (art. 1). a zatem mianem sprawy podatkowej określić można każdą relację między podatnikiem a organem podatkowym, do jakich odnoszą się przepisy prawa podatkowego, zakończoną wydaniem przez organ podatkowy pisemnej decyzji. Każda inna relacja powinna zatem być uznana za czynność. Relacje te mogą być realizowane zarówno osobiście przez podatnika, albo przez pełnomocnika. w świetle Ordynacji podatkowej pełnomocnik może zostać na przykład upoważniony do podpisania deklaracji podatkowej podatnika (art. 80a § 1), co w zasadzie zwalania podatnika od obowiązku złożenia podpisu osobiście (art. 80b).

    Jak się podkreśla jednak w piśmiennictwie, przepisy o pełnomocnictwie mają zastosowanie nie tylko w zwykłym rutynowym postępowaniu podatkowym, ale również, w sytuacjach, o których mowa w art. 280 i art. 292 Ordynacji podatkowej. Podejście takie uważa się za zasadne, gdyż, jak słusznie wskazuje się w doktrynie, problemu pełnomocnictwa nie można sprowadzać do czysto formalnego podziału na postępowanie podatkowe i czynności sprawdzające, czy kontrolne. Niekorzystne dla strony ukształtowanie postępowania podatkowego może nastąpić nie tylko w postępowaniu właściwym, lecz przede wszystkim w postępowaniach poprzedzających ten etap. Dlatego również na tych etapach postępowania celowym jest, aby strona miała możliwość korzystania z pomocy innej osoby.

    Jeżeli pełnomocnictwo ma charakter ogólny, to należy przyjąć, iż zakres pełnomocnictwa dotyczy wszystkich spraw i czynności, które Ordynacja podatkowa łączy z podatnikiem, a więc całego postępowania, które może być podzielone na postępowaniu w określonym zakresie, np. w zakresie czynności kontrolnych. Można wówczas mówić o postępowaniu kontrolnym, albo sprawie kontroli. Jeżeli natomiast ma charakter szczegółowy, dotyczy danej konkretnej sprawy lub czynności.

    Zatem w sytuacji, gdy organ podatkowy żąda złożenia pełnomocnictwa do każdej nowej sprawy, to w świetle tego, co stwierdzono powyżej, powinna ona zgodnie z przepisami prawa podatkowego zakończyć się wydaniem przez tenże organ pisemnej decyzji. w przypadku pełnomocnictwa w grę wchodzą te wszystkie sprawy, które związane są z obowiązkami i uprawnieniami podatnika, jakie mogą być przedmiotem pełnomocnictwa. Jak już wcześniej była mowa, może ono mieć charakter ogólny, ważne dla każdej takiej sprawy, albo dotyczyć tylko niektórych spraw, np. reprezentowania mocodawcy przy rozliczaniu podatku VAT. Zwrócić wszakże należy uwagę, iż każda taka sprawa może się składać z szeregu odrębnych co do treści, choć jednorodnych co do rodzaju, bo należących do sprawy czynności. Czym innym bowiem jest składanie deklaracji podatku VAT, czym innym jej korygowanie, czym innym jeszcze wnioskowanie o zwrot nadpłaty. Jeżeli jednak każda z tych czynności kończy się wydaniem przez organ podatkowy decyzji, to może być przez organ podatkowy traktowana jako odrębna sprawa. Co należy rozumieć na gruncie prawa podatkowego pod pojęciem decyzji... Jeżeli jako wystarczające kryterium przyjąć jej pisemność, to jako decyzję można potraktować, np. potwierdzenie przez organ podatkowy faktu złożenia deklaracji podatkowej. Wydaje się jednak, że w świetle art. 127 Ordynacji podatkowej nie jest to wystarczające. Zgodnie z tym przepisem bowiem od decyzji podatnikowi, zgodnie z kanoniczną zasadą demokratycznego państwa prawnego, jaką jest dwuinstancyjność postępowania, przysługuje prawo do odwołania się do innego organu od każdej skutecznie doręczonej decyzji w ciągu 14 dni od daty jej wydania. Zawiera się w tym dorozumiane założenie potencjalnej sporności decyzji wydanej przez organ podatkowy. Spór między podatnikiem może powstać w przypadku stwierdzenia, np. nadpłaty VAT. Wątpliwe jest, aby powstał on w związku ze złożeniem deklaracji podatkowej, chyba, że organ podatkowy nie stwierdził jej złożenia lub nieterminowe jej złożenie, podczas gdy podatnik posiada dowody złożenia lub terminowego złożenia deklaracji, a organ pierwszej instancji ich nie uznaje. Generalnie jednak za decyzję w pełnym tego słowa znaczeniu uznać można decyzję, będącą przesłanką potencjalnego sporu między podatnikiem a organem podatkowym, gdzie zawarte jest stanowisko organu podatkowego w zakresie dotyczącym interesu prawnego czy ekonomicznego podatnika, które tenże może podważyć przed organem drugiej instancji.

    Zatem, czy np. złożenie deklaracji jest sprawą, czy czynnością w sprawie, albo sprawą taką czy też czynnością jest złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku VAT.

    W przekonaniu Wnioskodawcy, złożenie deklaracji podatkowej i jej korekta to dwie różne czynności tej samej sprawy, więc pełnomocnictwo dotyczące składania deklaracji podatkowej powinno być ważne dla obu tych czynności, jak i wszelkich innych, które ze składaniem deklaracji podatkowej się wiążą, jako odrębnych czynności należących do tej samej sprawy. Organowi podatkowemu łatwiej jest przyjąć, iż każda czynność wykonywana w sprawie jest odrębną sprawą, gdyż niezależnie od występujących w tym zakresie możliwości interpretacyjnych, poszczególne czynności dzieli pewien odstęp czasu, a także okoliczności (np. inna osoba występująca po stronie organu podatkowego), jego obowiązki zakresie weryfikacji pełnomocnictwa pozostają te same.

    Organ, złożenie deklaracji podatkowej i jej korekty, uznać może za dwie odrębne sprawy lub też za dwie różne czynności tej samej sprawy. Takie rozróżnienie nie ma większego znaczenia dla sposobu wykonywania przez organ podatkowy jego ustawowych obowiązków, więc w przypadku każdej czynności postępuje tak, jakby miał do czynienia z inną sprawą. Ewentualne zastrzeżenia podatnika co do nadmiernego formalizmu organu podatkowego nie mają jak wynika z przedstawionego powyżej stanowiska orzecznictwa w kwestii znaczenia pojęcia sprawy większego znaczenia. Koncentruje się ono bowiem bardziej na typologii spraw, aniżeli na określaniu jej wewnętrznej struktury. Zarazem jednak, Wnioskodawca zwraca uwagę, wyodrębniając poszczególne kategorie spraw, tj. sprawy gospodarcze, sprawy podatkowe itp., iż traktowane są one kompleksowo, jak związane z daną dziedziną, nazywaną przez przymiotnik. Jeżeli zatem pełnomocnictwo ma charakter ogólny, to powinno być respektowane dla każdego działania, czy czynności przypisanych przepisami prawa do spraw podatkowych. Ponieważ jednak organ podatkowy musi zweryfikować prawidłowość pełnomocnictwa, to korzystając z możliwości, jakie daje mu orzecznictwo, ciężar tej weryfikacji przenosi na podatnika i żąda dołączenia pełnomocnictwa do akt, nawet jeżeli ją oceniać tylko jako pojedynczą czynność, należącą do sprawy. Sprzeczne jest to ze stanowiskiem literatury, gdzie stanowczo się stwierdza, iż pełnomocnik ustanawiany jest z reguły do sprawy podatkowej, nie zaś do określonego etapu postępowania. Nie istnieje zatem potrzeba ustanawiania pełnomocnika do każdego z etapów postępowania. Nie wyklucza to jednak możliwości ustanowienia pełnomocnika do uczestniczenia tylko w konkretnej czynności dowodowej, np. dowodu z przesłuchania świadka lub wyłącznie do reprezentowania strony postępowania podatkowego przed określonym organem podatkowym.

    Zainteresowany nadmienił, że w dniu 22 maja 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu. działając w imieniu Ministra Finansów, wydal interpretację indywidualną, na wniosek innego podatnika, w oparciu o analogiczny stan faktyczny, nr interpretacji: ILPP1/443-391/09-3/BD.

    W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

    Kwestie dotyczące działania strony przez pełnomocnika w zakresie: zobowiązania podatkowego, postępowania podatkowego, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, interpretacji przepisów prawa podatkowego, zostały uregulowane w odrębnych działach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

    Postępowanie podatkowe zostało unormowane w dziale IV ww. ustawy.

    Zgodnie z art. 136 cyt. ustawy, strona może działać przez pełnomocnika chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepisy art. 137 § 2 i § 3 ww. wyżej ustawy określają formę, w jakiej powinno być udzielone pełnomocnictwo, stanowiąc, iż pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu, zaś pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

    Adwokat, radca prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.

    Z powyższego wynika, iż każda strona, w tym osoba fizyczna, może działać w sprawie przez pełnomocnika. Jednakże dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest złożenie do akt sprawy dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnika.

    Istotne jest również wyjaśnienie pojęcia akta, które występuje w treści art. 137 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Wg Popularnego słownika języka polskiego PWN (Warszawa 2003), akta to zbiór dokumentów urzędowych, prawnych, księgi urzędowe, prawne.

    Natomiast zgodnie z definicją zawartą w Słowniku wyrazów obcych (PWN, Warszawa 1997) za akta uważa się zbiór dokumentów odnoszących się do jakiejś sprawy, a także zbiór zawierających je ksiąg.

    W związku z powyższym za akta sprawy, uważa się dokumenty zebrane w toku konkretnego postępowania, opisane sygnaturą, kwalifikacją prawną itp., ponadto zakłada się je odrębnie dla każdej sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnik dołącza oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy.

    Innymi słowy, aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione w trybie określonym w art. 137 Ordynacji podatkowej - złożone do akt danej sprawy. Udzielenie pełnomocnictwa poza postępowaniem będzie miało charakter materialnoprawny, ale wykazanie jego istnienia w toku danego postępowania będzie już czynnością procesową. Organ nie może więc dopuszczać do udziału w danej sprawie osoby, która w tej sprawie nie złoży ważnego pełnomocnictwa.

    Obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu strony w danej sprawie ciąży na pełnomocniku. w szczególności, w sytuacji, kiedy pełnomocnik strony składa w jej imieniu wniosek lub inne podanie inicjujące postępowanie podatkowe, jest on obowiązany przy dokonywaniu tej pierwszej czynności proceduralnej dołączyć stosowne pełnomocnictwo do akt sprawy.

    Zakres udzielonego pełnomocnictwa wynika z jego treści. Od konstrukcji udzielonego pełnomocnictwa zależeć będzie, czy w konkretnym postępowaniu podatkowym raz złożone pełnomocnictwo będzie wystarczające do dokonywania w imieniu mocodawcy wszelkich czynności związanych z prowadzeniem danej sprawy, czy też wystąpi konieczność przedstawienia kolejnych pełnomocnictw do czynności mających miejsce w ramach tego samego postępowania, a które to czynności nie wchodziłyby w zakres pełnomocnictwa udzielonego wcześniej.

    Obowiązek składania deklaracji podatkowych wynika z przepisów materialnego prawa podatkowego. Kwestia podpisywania deklaracji przez pełnomocnika została uregulowana w art. 80a § 1 - § 5 Ordynacji podatkowej, znowelizowanym ustawą z dnia 5 marca 2009 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. u. Nr 57, poz. 466). Zgodnie z ww. przepisem, jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej, deklaracja, w tym deklaracja składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej, może być podpisana także przez pełnomocnika podatnika, płatnika lub inkasenta.

    Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa składa się organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy.

    Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa podatnik, płatnik lub inkasent składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu w sprawach ewidencji podatników i płatników. Jeżeli przepisy prawa podatkowego wymagają podpisania deklaracji przez więcej niż jedną osobę, pełnomocnictwo do podpisania tej deklaracji jest skuteczne, jeżeli udzieliły go wszystkie osoby.

    W kwestiach dotyczących pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące pełnomocnictwa w postępowaniu podatkowym.

    Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz wzór zawiadomienia o odwołaniu tego pełnomocnictwa, uwzględniając zakres pełnomocnictwa i dane identyfikujące podatnika, płatnika lub inkasenta oraz pełnomocnika.

    Jednakże pojęcie akt sprawy należy odnosić do postępowania podatkowego, gdzie takie akta są tworzone w trakcie prowadzonego postępowania. w przypadku składania deklaracji podatkowych zasadnym jest uznanie, iż czynność składania deklaracji podatkowych i korekt tych deklaracji jest czynnością uregulowaną w sposób odrębny od postępowania podatkowego. Tym samym zastosowanie art. 137 Ordynacji podatkowej ma miejsce w takim zakresie, w jakim odsyłają regulacje art. 80a § 1- § 4 Ordynacji podatkowej.

    Przepisy art. 80a § 2 ww. ustawy stanowią, iż pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji oraz zawiadomienie o odwołaniu tego pełnomocnictwa składa się organowi podatkowemu właściwemu w sprawach podatku, którego dana deklaracja dotyczy. Oznacza to, że wystarczy aby Wnioskodawca złożył raz, przed właściwym organem podatkowym, udzielone mu pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji, by do czasu powiadomienia organu podatkowego o odwołaniu przedmiotowego pełnomocnictwa, skutecznie reprezentować swojego mocodawcę w zakresie podpisywania deklaracji.

    Z opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest doradcą podatkowym, prowadzącym kancelarię podatkową w ramach której wykonuje na rzecz klientów stałe usługi obsługi księgowo podatkowej, świadczone na podstawie zawieranych z klientami umów. w umowach zawieranych w formie pisemnej na czas nieokreślony pomiędzy Zainteresowanym, a klientem, szczegółowo określany zostaje zakres usług jakie będzie świadczył dla klienta. Do bieżącego zakresu czynności określonych w umowach należą między innymi:

    1. sporządzanie, podpisywanie składanie w imieniu klienta:
      1. deklaracji podatkowych oraz korekt deklaracji podatkowych, art. 80a § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa,
      2. wniosków o stwierdzenie nadpłaty wynikającej ze złożonych korekt deklaracji,
      3. wniosków o zaliczenie nadpłaty na poczet innego zobowiązania podatkowego,
      4. pism wyjaśniających,
      5. wniosków o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub o wysokości dochodu,
      6. formularzy zgłoszeniowych, aktualizacyjnych NIP,
      7. oświadczeń oraz wszystkich innych dokumentów, które dotyczą działalności gospodarczej prowadzonej przez mocodawcę.
    2. nanoszenie poprawek oraz udzielanie ustnych wyjaśnień do ww. dokumentów,
    3. udzielanie urzędowi skarbowemu informacji związanych z rozliczeniami podatkowymi mocodawcy.

    Klienci (podatnicy prowadzący działalność gospodarczą), zlecają Zainteresowanemu zajmowanie się wszelkimi sprawami związanymi z kontaktami z urzędami skarbowymi, które dotyczą prowadzonej przez nich działalności gospodarczej oraz upoważniają go do reprezentowania ich w ww. sprawach przed organami skarbowymi. Integralną częścią każdej zawieranej umowy jest pełnomocnictwo jakiego udziela klient. w pełnomocnictwie klient wskazuje grupy czynności, jakie występują w ramach prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a które Wnioskodawca może wykonywać w jego imieniu.

    Zakres czynności szczegółowo określony w pełnomocnictwie jest tożsamy z zakresem czynności określonym w umowie o świadczenie usług podatkowo księgowych. Udzielane pełnomocnictwo jest sporządzane w formie pisemnej, a jego uwierzytelniona kopia składana jest do akt właściwego miejscowo urzędu skarbowego.

    W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych oraz odnosząc się do zadanych pytań należy stwierdzić, że składanie deklaracji podatkowych oraz korekt deklaracji podatkowych, o ile zakres tych czynności nie przekracza umocowania zawartego w pełnomocnictwie złożonym do akt danego urzędu skarbowego przy pierwszej czynności dokonanej przez pełnomocnika, nie rodzi obowiązku składania kolejnych pełnomocnictw. Zatem w takiej sytuacji jednorazowe złożenie pełnomocnictwa jest wystarczające do reprezentowania podatnika przed urzędem skarbowym.

    Natomiast należy wskazać, iż w sytuacji złożenia wniosku, podania lub oświadczenia przez pełnomocnika strony inicjującego postępowanie podatkowe, czy kontrolne, konieczne jest każdorazowe złożenie do akt sprawy stosownego pełnomocnictwa, co oznacza, że składając np. wniosek o stwierdzenie nadpłaty, pełnomocnik ma obowiązek dołączenia do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa zakresem obejmującego dane czynności.

    Powołanie się bowiem - przy składaniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty - na ogólne pełnomocnictwo, znajdujące się w ewidencji urzędu skarbowego, nie jest wystarczające dla dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej.

    Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty bowiem jest odrębną sprawą prowadzoną przez organ podatkowy, a jak wynika z ww. przepisu pełnomocnictwo musi być złożone do akt konkretnej sprawy.

    Tutejszy Organ informuje ponadto, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności kwestii pojęcia sprawy i czynności w sprawie.

    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

    Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

    Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

    Wniosek ORD-IN

    Treść w pliku PDF

    Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu