Temat interpretacji
Sprzedaż działek otrzymanych w drodze darowizny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 czerwca 2011 r. (data wpływu 24 czerwca 2011 r.), uzupełnionym w dniach 29 sierpnia i 23 września 2011 r. (daty wpływu), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek - jest prawidłowe.
UZASADNIENIE
W dniu 24 czerwca 2011 r. złożono wniosek, uzupełniony w dniach 29 sierpnia i 23 września 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek.
W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniach, przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.
W dniu 16 marca 1999 r., na mocy umowy darowizny zawartej w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, otrzymał Pan od rodziców zabudowane gospodarstwo rolne, w skład którego wchodziły dwie działki - niezabudowana oraz zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. W dniu przekazania ww. nieruchomości dotychczasowi właściciele (rodzice) zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej. Na polecenie rodziców ustanowił Pan na ich rzecz dożywotnią osobistą służebność mieszkania, polegającą na prawie zamieszkiwania w całym domu mieszkalnym oraz na korzystaniu z budynków gospodarczych. Na przekazanych nieruchomościach nigdy nie była prowadzona żadna działalność rolnicza, ani działalność gospodarcza. Nieruchomość stanowiła nieużytek rolny i nie była uprawiana (leżała odłogiem). Nie była też przedmiotem dzierżawy, ani innej umowy, czy czynności cywilnoprawnej o podobnym charakterze. Nigdy też nie złożył Pan zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W dniu 16 lipca 2009 r. sprzedał Pan część działki niezabudowanej. Agencja nieruchomości rolnych nie zgłosiła w tym przypadku chęci wykonania przysługującego jej prawa pierwokupu. Uzyskane w ten sposób pieniądze przeznaczył Pan na budowę domu jednorodzinnego, w którym będzie zamieszkiwał syn wraz ze swoją rodziną. Kwota uzyskana ze sprzedaży okazała się niewystarczająca do zakończenia prac związanych z budową i oddaniem domu do użytkowania. Dochody uzyskiwane ze stosunku pracy nie pozwalały na pokrycie tych kosztów. Jedynym rozwiązaniem okazała się sprzedaż części posiadanych gruntów. W dniu 15 września 2009 r. wystąpił Pan o podział pozostałej części niezabudowanej działki rolnej i ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości powstałych w wyniku dokonanego podziału. Decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana dnia 21 grudnia 2009 r. W jej wyniku powstało 15 działek budowlanych. W dniu 30 maja 2011 r. sprzedał Pan dwie z powstałych w ten sposób działek, a w najbliższym czasie ma zamiar sprzedać kolejne trzy działki. Uzyskane w ten sposób pieniądze zostaną przeznaczone na zakończenie budowy domu jednorodzinnego, zakup mieszkania, w którym będzie zamieszkiwać pełnoletnia córka oraz na wykonanie remontu domu zajmowanego przez Pana i żonę, na której to nieruchomości w 1999 r. ustanowił dożywotnią służebność mieszkania na rzecz rodziców. Działki będą oferowane na rynku nieruchomości przede wszystkim poprzez rozpowszechnianie informacji.
W chwili obecnej nie ma Pan zamiaru dokonywać sprzedaży pozostałych działek.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Czy na skutek zaistnienia stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych wyżej opisanych, tzn. sprzedaży działek budowlanych powstałych w wyniku podziału działki rolnej, stał się Pan podatnikiem podatku od towaru i usług i czy w związku z tym ciąży obowiązek podatkowy...
Zdaniem Wnioskodawcy, powołującego treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z definicją, wynikającą z powołanego wyżej przepisu, podatnikiem tego podatku jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą, występujący w profesjonalnym obrocie gospodarczym, a także osoby, które wykonały czynność podlegającą opodatkowaniu jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.
W Pana ocenie, nie jest Pan podatnikiem podatku od towarów i usług, nie występuje w profesjonalnym obrocie gospodarczym, nie jest producentem, handlowcem, ani usługodawcą, nie pozyskuje zasobów naturalnych, ani nie jest rolnikiem. Nigdy nie prowadził żadnej działalności gospodarczej. Nie jestem podatnikiem podatku od towarów i usług pomimo, że sprzedał dwie działki budowlane i w najbliższej przyszłości zamierza sprzedać kolejne trzy. Według Pana, podatnikiem może być tylko taki podmiot, który łączenie spełnia zarówno warunek prowadzenia działalności gospodarczej, jak i częstotliwości dokonywania czynności składających się na tę działalność. Mimo faktu, że sprzedaż działek miała miejsce dwukrotnie i zamierza dokonać transakcji jeszcze trzy razy, nie działa w tych przypadkach w charakterze przedsiębiorcy - podmiotu występującego w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Ponownie wskazał Pan, że nieruchomość rolna, którą podzielił na działki budowlane, stała się własnością na mocy umowy darowizny. Nieruchomość ta została przekazana przez rodziców wiele lat temu, kiedy nawet nie przewidywał Pan, że sytuacja życiowa zmusi Pana do jej sprzedaży. Działka rolna nie została nabyta poprzez zakup i w celu inwestycyjnym, lecz w wyniku umowy darowizny. Będąc stroną tej umowy nie występował Pan w charakterze handlowca, a otrzymana nieruchomość stała się majątkiem prywatnym. W związku z tym również działki powstałe z podziału nieruchomości rolnej są majątkiem prywatnym, którym zgodnie z przysługującym prawem własności, może Pan swobodnie rozporządzać. Sprzedaż każdej z tych działek jest więc wyrazem korzystania przez Pana z prawa własności, a nie działaniem związanym z wykonywaniem działalności gospodarczej.
Biorąc pod uwagę przytoczone argumenty uważa Pan, że nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, w związku z tym nie ciąży również na Panu obowiązek podatkowy.
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel ().
Definicję towaru ustawodawca zawarł w art. 2 pkt 6 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem towaru należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Pojęcia podatnik i działalność gospodarcza, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały zdefiniowane w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Podatnikami - wg zapisu ust. 1 tego artykułu - są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma zatem na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem podatnika te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.
Według prawa unijnego, z mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1, ze zm.), działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących usługi włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Za działalność gospodarczą uznaje się również wykorzystywanie, w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 cyt. Dyrektywy, państwa członkowskie mogą również uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu ww. art. 9 ust. 1, w szczególności () dostawy działek budowlanych. Przez działkę budowlaną rozumie się każdą działkę nieuzbrojoną lub uzbrojoną, uznaną za budowlaną przez państwa członkowskie.
Ze wskazanych regulacji wynika, że dostawa gruntów, co do zasady, jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług. W świetle zaś definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych zachowań podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.
Aby dostawę towarów (np. gruntów) uznać za działalność gospodarczą, należy wykazać, że w momencie jej realizacji podatnik miał zamiar dokonywać takie czynności wielokrotnie, a sprzedawane towary, czy usługi zostały nabyte w celu wykorzystania w działalności gospodarczej. Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów - jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że osoba fizyczna nieprowadząca regularnej, czy zorganizowanej działalności gospodarczej, dokonująca jednorazowej lub okazjonalnych transakcji, nie występuje w charakterze podatnika od towarów i usług. Zatem jeśli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku prywatnego (np. gruntu), a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, to czynność taka nie oznacza prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wyprzedaż majątku prywatnego przez osobę fizyczną, nawet jeżeli przybierze w określonym przedziale czasowym charakter częstotliwy, nie może być uznana za działalność handlową, czyniącą tenże podmiot podatnikiem podatku od towarów i usług.
Z przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wynika, że w dniu 16 marca 1999 r., na mocy umowy darowizny, otrzymał Pan od rodziców zabudowane gospodarstwo rolne, w skład którego wchodziły dwie działki - niezabudowana oraz zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. W dniu przekazania ww. nieruchomości dotychczasowi właściciele (rodzice) zaprzestali prowadzenia działalności rolniczej. Na polecenie rodziców ustanowił Pan na ich rzecz dożywotnią osobistą służebność mieszkania, polegającą na prawie zamieszkiwania w całym domu mieszkalnym oraz na korzystaniu z budynków gospodarczych. Na przekazanych nieruchomościach nigdy nie była prowadzona żadna działalność rolnicza, ani działalność gospodarcza. Nieruchomość stanowiła nieużytek rolny i nie była uprawiana (leżała odłogiem). Nie była przedmiotem dzierżawy, ani innej umowy, czy czynności cywilnoprawnej o podobnym charakterze. Nigdy nie złożył Pan zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W dniu 16 lipca 2009 r. sprzedał Pan część działki niezabudowanej. Uzyskane w ten sposób pieniądze przeznaczył na budowę domu jednorodzinnego, w którym będzie zamieszkiwał syn wraz ze swoją rodziną. Kwota uzyskana ze sprzedaży okazała się niewystarczająca do zakończenia prac związanych z budową i oddaniem domu do użytkowania. Dochody uzyskiwane ze stosunku pracy nie pozwalały na pokrycie tych kosztów. Jedynym rozwiązaniem okazała się sprzedaż części posiadanych gruntów. W dniu 15 września 2009 r. wystąpił Pan o podział pozostałej części niezabudowanej działki rolnej i ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości powstałych w wyniku dokonanego podziału. Decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana dnia 21 grudnia 2009 r., a w jej wyniku powstało 15 działek budowlanych. W dniu 30 maja 2011 r. sprzedał Pan dwie z powstałych w ten sposób działek, a w najbliższym czasie zamierza sprzedać kolejne trzy działki. Uzyskane w ten sposób pieniądze zostaną przeznaczone na zakończenie budowy domu jednorodzinnego, zakup mieszkania, w którym będzie zamieszkiwać pełnoletnia córka oraz na wykonanie remontu domu zajmowanego przez Pana i żonę. Działki będą oferowane na rynku nieruchomości przede wszystkim poprzez rozpowszechnianie informacji. W chwili obecnej nie ma Pan zamiaru dokonywać sprzedaży pozostałych działek.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż pomimo, że grunty spełniają definicję towarów wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy, z okoliczności sprawy nie wynika, aby dokonując sprzedaży działek oraz planując ich sprzedaż w przyszłości, działał Pan w charakterze handlowca. Przeciwnie, ocenić należy, że kierują Panem motywy osobiste i chęć zaspokojenia potrzeb osobistych Pana i rodziny. Nie można stwierdzić, że nabył Pan nieruchomość w celu dalszej odsprzedaży, czy w celach zarobkowych, ponieważ otrzymał ją w drodze darowizny i nigdy nie była związana z jakąkolwiek działalnością gospodarczą (w tym rolniczą, nie była przedmiotem najmu lub dzierżawy). W konsekwencji dokonując sprzedaży działek korzystał Pan, a przy sprzedaży kolejnych będzie korzystał z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania.
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia, a w przypadku zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87-100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.
Wniosek ORD-IN
Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy