Temat interpretacji
Nabywca, osoba niepełnosprawna, emeryt ( ojciec ) nabył w drodze darowizny od zbywcy ( syn ) mieszkającego poza granicami kraju, kwotę pieniędzy w wysokości 20.252 zł. na zakup samochodu.
Prawna ocena stanu faktycznego
W świetle obowiązującego stanu prawnego, istota ekonomiczna podatku od spadków i darowizn tkwi w przyroście majątkowym podatnika, tj. jego wzbogaceniu się na skutek przejęcia pod tytułem darmym. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadku i darowizn ( Dz.U. z 1997 roku, Nr 16, poz. 89 ) zakres przedmiotowy podatku obejmuje nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Jednakże w art. 2 ww. ustawy prawodawca przyjął także zasadę domicylu podatkowego, według której podatek obciąża podmioty mające miejsce stałego pobytu w Polsce lub będące obywatelami polskimi także wówczas gdy nabywają one własność rzeczy znajdujących się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą. W przedmiotowej sprawie, przedmiotem darowizny jest
określona suma środków pieniężnych pochodzących za zagranicy. Nabywca darowizny jest obywatelem polskim, więc zgodnie z literalną wykładnią ww. przepisów prawa, darowizna taka podlega opodatkowaniu.
Ustawodawca mając na względzie różnorodność sytuacji występujących w obrocie prawnym oraz konstytucyjną zasadę ochrony rodziny, zdeterminował zarówno minimum wolne od opodatkowania, jak i wysokość obciążenia podatkowego od stopnia powiązań osobistych występujących pomiędzy uczestnikami czynności prawnej jaką jest darowizna. I tak, w art. 9 ww. ustawy, dla nabywcy zaliczonego do I grupy podatkowej - na przykład dla ojca - kwotę wolną od opodatkowania ustawodawca ustalił w wysokości 9.637 zł., w odniesieniu do obowiązku podatkowego który powstał po dniu 31 grudnia 2002r. W przypadku, gdy wartość przekazanej darowizny jest wyższa, w świetle art. 15 ustawy należy podatek obliczyć od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku według określonej w ustawie skali.
W zapytaniu będącym przedmiotem niniejszej interpretacji, nabywcą darowizny jest ojciec ( zstępny ), którego w myśl art. 14 ust.3 pkt 1 zaliczyć należy do I grupy podatkowej. Ponieważ przekazana na jego rzecz kwota pieniędzy jest wyższa od kwoty wolnej od opodatkowania, podstawę obliczenia podatku będzie stanowiła pozostała część kwoty, tj. 10.615 zł.
Natomiast zaznaczyć należy, iż przewidziany przez ustawodawcę katalog ulg i zwolnień nie obejmuje swoim zakresem sytuacji, w której stan zdrowia nabywcy darowizny w jakikolwiek sposób wpływałby na wysokość podatku. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera także zwolnień z uwagi na status emeryta.
W związku z powyższym, nie można podzielić stanowiska podatnika jakoby otrzymana w drodze darowizny kwota pieniędzy nie podlegała obowiązkowi podatkowemu.
Przedmiotem dodatkowych rozważań w sprawie, może natomiast być pytanie, czy darowizna dokonana była jedynie na rzecz chorego ojca, czy również na rzecz matki. Wątpliwość w tej kwestii budzi sformułowanie podatnika (...) chęć pomocy mężowi i mnie. Zasada wyrażona w art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wskazuje, iż odrębny majątek każdego z małżonków stanowią przedmioty majątkowe ( w tym środki pieniężne ) nabyte w drodze darowizny, chyba, że darczyńca inaczej postanowił. W ślad za założeniem, iż w omawianej sprawie wolą syna było faktyczne obdarowanie matki i ojca, to przekazana kwota uległaby podziałowi na dwie części i tak otrzymane sumy pieniędzy podlegałyby odrębnemu opodatkowaniu ( po uprzednim uwzględnieniu każdemu z obdarowanych kwoty wolnej od opodatkowania ).