Temat interpretacji

skutki podatkowe ustanowienia prawa użytkowania

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 28 czerwca 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 02 lipca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 02 lipca 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania.

Jako, że z wniosku nie wynikało, czy wniosek dotyczy tylko i wyłącznie podatku od spadków i darowizn czy też jeszcze innych podatków, pismem z dnia 06 września 2012 r. znak: IBPB II/1/436-233/12/MCZ wezwano o wyjaśnienie, czy Wnioskodawca oczekuje interpretacji indywidualnej jedynie w zakresie podatku od spadków i darowizn czy także w zakresie innych podatków (nie określonych we wniosku z nazwy), co do których wniosek wymagałby merytorycznego uzupełnienia oraz do uiszczenia o dodatkową opłatę stosownie do ilości podatków będących jeszcze przedmiotem wniosku. W ww. piśmie pouczono, iż nieuzupełnienie wniosku w zakresie wskazanym w wezwaniu w wyznaczonym terminie spowoduje, iż tut. Organ wyda interpretację indywidualną jedynie w zakresie podatku od spadków i darowizn.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 19 września 2012 r., a zatem wyznaczony na uzupełnienie termin upłynął z dniem 26 września 2012 r. W tym czasie Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie i tym samym nie dokonał uzupełnienia w zakreślonym w wezwaniu zakresie.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza wraz z żoną i Panem A.M. ustanowić fundację. Jako wkład Wnioskodawca i jego żona zamierzają wnieść do fundacji własność nieruchomości poprzez dokonanie darowizny na rzecz fundacji, z zastrzeżeniem ustanowienia dożywotniego i bezpłatnego prawa użytkowania tej nieruchomości na ich rzecz, gdyż w dalszym ciągu będą mieszkać w tej nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy dokonując na rzecz fundacji darowizny nieruchomości, z zastrzeżeniem ustanowienia bezpłatnego i dożywotniego prawa użytkowania nieruchomości, jako wniesienie wkładu do fundacji, Wnioskodawca i jego żona będą musieli zapłacić podatek od spadków i darowizn z tytułu ustanowienia bezpłatnego użytkowania na ich rzecz...

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonując wraz z żoną darowizny, z zastrzeżeniem ustanowienia prawa użytkowania darowanej nieruchomości, prawo to należy traktować jako już istniejące. W ocenie Wnioskodawcy świadczy o tym także fakt, iż wartość darowizny, której dokona on wraz z żoną zostanie pomniejszona o wartość obciążenia, którym będzie przedmiotowe prawo użytkowania tej nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę, ustanowienie przez przyszłą fundację prawa użytkowania nieruchomości, którą Wnioskodawca wraz z żoną daruje nie może być uznawane jako dokonanie darowizny przez fundację na rzecz Wnioskodawcy i jego żony, a więc nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn ani żadnym innym podatkiem.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż wniosek z uwagi na brak wniesienia uzupełnienia zostaje rozpatrzony tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. Przedmiotem niniejszej interpretacji jest wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku od spadków i darowizn w przedmiocie skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania.

W pozostałym zakresie, dotyczącym skutków podatkowych ustanowienia prawa użytkowania dla żony Wnioskodawcy zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym. Określa się je w art. 252 powołanej ustawy jako obciążenie rzeczy prawem do jej używania i pobierania jej pożytków.

Stosownie natomiast do art. 245 § 1 tej ustawy z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności. Z kolei § 2 stanowi, że do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości nie stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Forma aktu notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia.

Użytkowanie obciąża rzecz w całości i rozciąga się bez wyjątku na jej części składowe (art. 47 § 1 Kodeksu) oraz w braku odpowiedniego postanowienia umowy, na jej przynależności (art. 52 Kodeksu). Wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części (art. 253 § 1 i 2 Kodeksu). Wspomniane prawo, jako ograniczone prawo rzeczowe, ma charakter bezwzględny, jest skuteczne względem wszelkich osób, dlatego wynikające z niego uprawnienia - w zakresie przysługującego użytkownikowi prawa - są skuteczne również wobec właściciela rzeczy.

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 tejże ustawy, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania z chwilą ustanowienia tych praw.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy w razie ustanowienia świadczeń na czas określony co do liczby lat lub ich części wartość świadczeń powtarzających się przyjmuje się do podstawy opodatkowania w wysokości rocznego świadczenia pomnożonego przez liczbę lat lub ich części.

Ww. przepis stosuje się odpowiednio do obliczenia wartości prawa użytkowania i służebności - art. 13 ust. 2 ww. ustawy. Roczną wartość użytkowania i służebności ustala się w wysokości 4 % wartości rzeczy oddanej w użytkowanie lub obciążonej służebnością - art. 13 ust. 3 tej ustawy.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca zamierza wraz żoną i Panem A.W. ustanowić fundację. Jako wkład Wnioskodawca i jego żona zamierzają wnieść do fundacji własność nieruchomości poprzez dokonanie darowizny na rzecz fundacji, z zastrzeżeniem ustanowienia dożywotniego i bezpłatnego prawa użytkowania tej nieruchomości na ich rzecz, gdyż w dalszym ciągu będą mieszkać w tej nieruchomości.

Wobec tego, biorąc pod uwagę opisane we wniosku zdarzenie przyszłe oraz przedstawiony powyżej stan prawny, należy stwierdzić, że w przypadku ustanowienia zgodnie z wolą darczyńców - przez fundację bezpłatnego i dożywotniego użytkowania ww. nieruchomości na rzecz Wnioskodawcy, który przyjmie ustanowione na jego rzecz ograniczone prawo rzeczowe, zastosowanie znajdzie powołany wyżej art. 1 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym to przepisem, bezpłatne i dożywotnie użytkowanie nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na zasad określonych w tej ustawie. Przepis ten stanowi jednoznacznie o podleganiu opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn nabycia przez osoby fizyczne prawa w postaci użytkowania. Z takim właśnie nabyciem mamy do czynienia w opisanym zdarzeniu przyszłym. To, że darczyńca nieruchomości, która zostanie obciążona tym prawem jest tą samą osoba, na rzecz której prawo użytkowania będzie ustanowione dla podlegania opodatkowaniu według ww. przepisów jest bez znaczenia.

Wobec tego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Końcowo wskazać należy, iż przedmiotowa interpretacja - zgodnie ze złożonym wnioskiem została wydana wyłącznie dla Wnioskodawcy. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

Wniosek ORD-IN

Treść w pliku PDF 857 kB

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach