Temat interpretacji

Podatek od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku podatkowego.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółka Akcyjna przedstawione we wniosku z dnia 12 maja 2014 r. (data wpływu 22 maja 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku podatkowego

• jest prawidłowe w odniesieniu do pytania nr 1,
• jest bezprzedmiotowe w odniesieniu do pytania nr 2.

UZASADNIENIE

W dniu 22 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku podatkowego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka (dalej: A, Spółka, Wnioskodawca) jest wielooddziałowym podmiotem gospodarczym, będącym polskim podatnikiem CIT i VAT, rozliczającym się w podatku dochodowym od osób prawnych na podstawie prowadzonych ksiąg handlowych. Spółka powstała w roku 1991 r., natomiast w styczniu roku 2014 połączyła się ze spółką B S.A. (w trybie połączenia przez przejęcie − spółką przejmującą było A). Obecnie 100% akcji Spółki posiada C SA.

Obecnie Wnioskodawca planuje nabycie certyfikatów inwestycyjnych, które zgodnie ze Statutem emitującego je Funduszu nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu. Fundusz ten jest funduszem inwestycyjnym zamkniętym aktywów niepublicznych, działającym na podstawie Ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz Statutu Funduszu. Został on utworzony na czas określony, tj. okres 6 lat liczonych od dnia zarejestrowania Funduszu.

Wyłącznym przedmiotem działalności TFI jest:

• tworzenie funduszy inwestycyjnych i zarządzanie nimi, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, reprezentowanie ich wobec osób trzecich oraz zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych - PKD 66.30.Z;
• zarządzanie portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych - PKD 66.30.Z;
• doradztwo inwestycyjne - PKD 66.19.Z;
• pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych utworzonych przez inne towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub tytułów uczestnictwa funduszy zagranicznych - PKD 64.99.Z;
• pełnienie funkcji przedstawiciela funduszy zagranicznych - 64.99.Z.

Wpłaty do Funduszu zbierane będą w formie pieniężnej (wyłącznie w formie przelewu bankowego), na wskazany przez Towarzystwo wydzielony rachunek bankowy Funduszu prowadzony przez Depozytariusza.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1. Czy powyższa transakcja stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych...
2. W przypadku, gdyby powyższa transakcja została uznana za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co zdaniem Wnioskodawcy jest nieprawidłowe, to czy powyższa transakcja będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania tym podatkiem na podstawie art. 9 pkt 9 ustawy o PCC...

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. l ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych;
2. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3. (uchylona);
4. umowy darowizny − w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy;
5. umowy dożywocia;
6. umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności − w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7. (uchylona);
8. ustanowienie hipoteki;
9. ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności;
10. umowy depozytu nieprawidłowego;
11. umowy spółki.

Opisana w stanie faktycznym transakcja, polegająca na objęciu certyfikatów inwestycyjnych, nie została wprost wymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (wskazanym w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC). W konsekwencji, aby ustalić czy podlega ona opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych − należy określić, czy może być zaklasyfikowana, jako jedna z czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych − w szczególności jako umowa sprzedaży czy zamiany.

Jak wskazuje się w doktrynie, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiując czynności prawnych objętych opodatkowaniem, w całości odwołuje się do znaczenia nadanego im w przepisach prawa cywilnego (Kodeksu cywilnego, Kodeksu spółek handlowych oraz innych ustaw) − M. Goettel, A, Goettel; Podatek od czynności cywilnoprawnych 2007; Oficyna, 2007.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że przepis art. l ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych odnosi się wyłącznie do czynności cywilnoprawnych wyraźnie zdefiniowanych w przepisach prawa cywilnego lub handlowego i nie obejmuje swoim zakresem innych czynności cywilnoprawnych.

Opisana w stanie faktycznym transakcja została uregulowana w ustawie o funduszach inwestycyjnych, w szczególności:

• zgodnie z art. 2 pkt 39 ustawy o funduszach inwestycyjnych − publiczny fundusz inwestycyjny zamknięty − to fundusz inwestycyjny zamknięty, którego certyfikaty inwestycyjne zostały objęte lub nabyte w drodze oferty publicznej, lub dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu;
• jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych - fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe;
• co do zasady − na podstawie art. 7 ust. l ustawy o funduszach inwestycyjnych − wpłaty do funduszu inwestycyjnego są dokonywane w formie pieniężnej.

Fakt odrębnego uregulowania przedmiotowej transakcji w ustawie o funduszach inwestycyjnych przesądza o jej specyficznym charakterze prawnym i funkcji ekonomicznej. Świadczy to zarazem o tym, że nie może być ona utożsamiana z żadną z czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W szczególności przedmiotowa czynność:

• nie może być zaklasyfikowana, jako umowa sprzedaży, czy też umowa zamiany, które to umowy uregulowane są w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.);
• nie może być również utożsamiana z umową spółki lub jej zmianą. Czynności te bowiem są uregulowane w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.); ponadto, należy podkreślić, że definicja spółki zawarta w art. 1 a pkt 1 i 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych odnosi się wyłącznie do spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo -akcyjnej, ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjnej lub europejskiej (definicja ta nie obejmuje swoim zakresem funduszu inwestycyjnego będącego specyficzną osobą prawną, która została zdefiniowana w art. 3 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych).

Reasumując należy stwierdzić, że przedmiotowa transakcja nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlega opodatkowaniu. Czynności tego typu nie można w szczególności zakwalifikować jako umowy sprzedaży lub zamiany wymienionych w tym katalogu. A zatem przedstawiona we wniosku transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wydawanych interpretacjach, przykładowo, w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie sygnatura: IPPB2/436 -516/09-2/AF z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie objęcia przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych w Funduszu za wpłatę w postaci udziałów Spółki oraz za gotówkę, przeczytać można, że objęcie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych w Funduszu za wpłatę w postaci udziałów Spółki oraz za gotówkę nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlegają opodatkowaniu. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy sprzedaży wymienionej w tym katalogu. A zatem przedstawiona we wniosku transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, jeżeli nawet powyższa czynność mogłaby być uznana za jedną z czynności zawartych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podlegać będzie ona zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z powołanym przepisem zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1. firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym;
2. dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych;
3. dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego;
4. dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, póz. 1538, z póżn. zm.).

Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ustawy o obrocie instrumentami finansowymi instrumentami finansowymi są:

• papiery wartościowe;
• niebędące papierami wartościowymi tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi − ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych − rozumie się przez to:

• akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. − Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego;
• inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Powyższe powoduje, że nabycie za pośrednictwem firmy inwestycyjnej (jaką jest TFI) certyfikatów inwestycyjnych (będących instrumentem finansowym, w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi) będzie w przypadku uznania tej transakcji za sprzedaż − zwolnione z PCC na podstawie art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego:

• jest prawidłowe w odniesieniu do pytania nr 1,
• jest bezprzedmiotowe w odniesieniu do pytania nr 2.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1. następujące czynności cywilnoprawne:
1. umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3. (uchylona),
4. umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5. umowy dożywocia,
6. umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7. (uchylona),
8. ustanowienie hipoteki,
9. ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10. umowy depozytu nieprawidłowego,
11. umowy spółki;
2. zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
3. orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Zatem, jak z powyższego wynika, ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Zatem, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe ustalenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

W myśl przepisu art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę, przy czym stosownie do art. 555 ww. ustawy przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio między innymi do sprzedaży praw majątkowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 157) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego, a w przypadkach określonych w ustawie również niepublicznego, proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych, w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe.

Reasumując należy stwierdzić, że nabycie certyfikatów inwestycyjnych przez Wnioskodawcę, nie mieści się w katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym czynność ta nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

W świetle powyższego bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie analizowanej sprawy pod kątem stosowania art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Końcowo, odnosząc się do powołanej interpretacji indywidualnej, wskazać należy, że nie jest ona wiążąca dla tutejszego organu. Interpretacja organu podatkowego dotyczy tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w niej zawarte jest wiążące. Natomiast organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Wniosek ORD-IN (PDF)

Treść w pliku PDF 2 MB

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu