Temat interpretacji

Zakres polskich instrumentów finansowych odnośnie możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. a lub odpowiednio lit. b ustawy, możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. c ustawy.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów, uwzględniając prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 387/12 z dnia 05.10.2012 r. (data wpływu 14.01.2013 r.) stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12.07.2011 r. (data wpływu 15.07.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie polskich instrumentów finansowych - jest:

• odnośnie możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. a lub odpowiednio lit. b ustawy - prawidłowe,

• odnośnie możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. c ustawy nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 15.07.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie sprzedaży polskich instrumentów finansowych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

1. Giełda Papierów Wartościowych we Frankfurcie (FSE), prowadzona przez D., wprowadziła nowy segment rynku, X.(dalej X. Rynek Międzynarodowy X.) oferowany przez FSE XR. (Rynek Regulowany FSE X.), który uznawany jest za rynek regulowany w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 14 Dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych (dalej Dyrektywa MiFID) oraz FSE XO. (Rynek Otwarty FSE X.), który uznawany jest za wielostronną platformę obrotu (dalej MTF) w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 15 Dyrektywy MiFID. E. (dalej E.), występujący w charakterze centralnego kontrahenta (ang. central counterparty, na potrzeby niniejszego wniosku określanego jako centralny kontrahent, zgodnie z polską wersją językową Dyrektywy MiFID; zaznaczyć jednak należy, że używane jest również tłumaczenie centralny kontrpartner, m.in. na stronach internetowych Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A., które to tłumaczenie nie będzie jednak używane na potrzeby niniejszego wniosku) w rozumieniu Dyrektywy MiFID, jest podmiotem pośredniczącym pomiędzy stronami transakcji zawieranych na FSE XR. i FSE XO., stając się sprzedającym dla kupującego i kupującym dla sprzedającego.

FSE XR. i FSE XO. nie zapewniają na obszarze Polski żadnych rozwiązań (obejmujących instalowanie systemów informatycznych i urządzeń technicznych), które ułatwiałyby dostęp do tych rynków i prowadzenie na nich obrotu w sposób zdalny przez uczestników lub podmioty na terenie Polski. E. nie będzie przeprowadzać żadnych rozliczeń (ang. clearing) transakcji zawieranych na terenie Polski na rynku regulowanym lub poprzez wielostronną platformę obrotu i będzie działać wyłącznie poza Polską.

Zamiar jest taki, aby polskie instrumenty finansowe były przedmiotem obrotu na FSE XR. i FSE XO. Polskie Instrumenty Finansowe, które będą przedmiotem obrotu na FSE XR. i FSE XO. będą w formie zdematerializowanej i będą wprowadzone do rejestru depozytów w K.(dalej K.), działającym w charakterze centralnego depozytu papierów wartościowych.

1. Wszystkie transakcje związane z obrotem na X. będą zawierane poza Polską, jednak ich rozrachunek nastąpi za pośrednictwem K., a przeniesienie własności papierów wartościowych w Polsce nastąpi pomiędzy polskimi rachunkami papierów wartościowych prowadzonymi przez uczestników K. (takich jak domy maklerskie czy podmioty prowadzące działalność powierniczą) działającymi na terenie Polski (dalej Polska Firma Inwestycyjna). Rolą Polskiej Firmy Inwestycyjnej będą czynności techniczne związane z dokonywaniem przelewu papierów wartościowych pomiędzy rachunkami papierów wartościowych w Polsce. Rolą E. (działającego na własny rachunek lub na rachunek swoich klientów) będzie pośredniczenie pomiędzy pierwotnymi stronami transakcji wyłącznie w celu dokonania rozliczenia transakcji. Dlatego też E. będzie utrzymywał papiery wartościowe na swoim rachunku papierów wartościowych jedynie przez krótki okres zwykłego cyklu rozrachunkowego. E. zazwyczaj jest w posiadaniu papierów wartościowych jedynie przez chwilę (i odpowiada za ich rozliczenie (ang. clearing) a nie rozrachunek (ang. settlement). W bardzo rzadkich przypadkach E. może pozostawiać papiery wartościowe na lokacie nocnej na swoich rachunkach, ale są to naprawdę wyjątkowe przypadki. Może się tak zdarzyć na przykład, gdy sprzedający dostarczy akcje, a kupujący nie ma środków pieniężnych. W takim przypadku E. pozostaje w posiadaniu papierów wartościowych dopóki środki pieniężne nie zostaną wpłacone przez kupującego.

Obecnie, rozważana jest możliwość posiadania przez E. w Polsce rachunku papierów wartościowych w Polskiej Firmie Inwestycyjnej. Przeniesienie papierów wartościowych w Polsce będzie następowało pomiędzy rachunkami papierów wartościowych w Polskiej Firmie Inwestycyjnej za pośrednictwem rachunku papierów wartościowych E., występującego w charakterze centralnego kontrahenta, stającego się sprzedającym dla kupującego i kupującym dla sprzedającego.

Jak wspomniano powyżej, E., działając w charakterze centralnego kontrahenta w rozumieniu Dyrektywy MiFID, uczestniczyłby w umowach zawieranych na FSE XR. i FSE XO., stając się sprzedającym dla kupującego i kupującym dla sprzedającego. Strukturę wzajemnych relacji w ramach omawianych transakcji ilustruje poniższy schemat (dalej Łańcuch E.):

Patrz Wniosek ORD-IN

Potencjalni posiadacze rachunków papierów wartościowych w Polskiej Firmie Inwestycyjnej

Strona Sprzedającego

Potencjalne transakcje

1. Klient S. działając jako właściciel sprzedaje Sprzedającemu N., działającemu jako uczestnik obrotu X., który sprzedaje na rzecz C1., działającemu jako uczestnik rozliczający E., który z kolei sprzedaje na rzecz E.;
2. Sprzedający N., działając jako uczestnik obrotu X. i jako właściciel, sprzedaje na rzecz C1., działającego jako uczestnik rozliczający E., który z kolei sprzedaje na rzecz E.;
3. Klient C1., działający jako właściciel, sprzedaje na rzecz C1., działającego jako uczestnik rozliczający E. i uczestnik obrotu X., który z kolei sprzedaje na rzecz E.;
4. C1., działający jako właściciel, sprzedaje na rzecz E.

Role każdej ze stron:

Klient S: - Sprzedający (właściciel) (a)

Sprzedający N.: - Agent komisowy (makler) (a)

• Sprzedający (właściciel) (b)

C1.: - Agent komisowy (makler) (c)

• Sprzedający (właściciel) (d)
• Uczestnik Rozliczający (a,b,c,d)

E.: - Kupujący (nie właściciel) (a,b,c,d)

KlientC1.: - Sprzedający (właściciel) (c)

Strona Kupująca

Potencjalne transakcje

1. Klient K nabywa od Kupującego N., działającego jako uczestnik obrotu X., który nabywa od C2., działającego jako uczestnik rozliczający E., który z kolei kupuje od E.;
2. Kupujący N., działający jako uczestnik obrotu X., kupuje od C2., działający jako uczestnik rozliczający E., który z kolei kupuje od E.;
3. Klient C2. kupuje od C2., działającego jako uczestnik obrotu X. i jako uczestnik rozliczający E., który z kolei kupuje od E.;
4. C2. kupuje od E. na własny rachunek.

Role każdej ze stron:

Klient K: - Kupujący (właściciel) (a)

Kupujący N.: - Agent komisowy (makler) (a)

• Kupujący (właściciel) (b)

C2.: - Agent komisowy (makler) (c)

• Kupujący (właściciel) (d)
• Uczestnik rozliczający (a,b,c,d)

E.: - Sprzedający (nie właściciel) (a, b,c,d)

Klient C2.: - Kupujący (właściciel) (c)

Klient uczestnika C1. i, odpowiednio, Klient uczestnika C2. nie są uczestnikami obrotu X., a tylko klientami odpowiedniego uczestnika rozliczającego (ang. clearing member).

1. Należy zauważyć, że wszystkie transakcje, objęte niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej, są klasyfikowane jako dokonywane w ramach obrotu zorganizowanego, w rozumieniu Dyrektywy MiFID, (tj. realizowane na regulowanym rynku lub poprzez wielostronną platformę obrotu). W związku z tym wszystkie transakcje w ramach Łańcucha E. i działalność wszystkich uczestników Łańcucha E. jest traktowana jako obrót zorganizowany w rozumieniu prawa niemieckiego i Dyrektywy MiFID.

Zakłada się, że każdy C. (uczestnik rozliczający ang. clearing member) i każdy N. (uczestnik nie rozliczający - ang. non-clearing member) jest umocowany lub podlega regulacjom uprawniającym go do prowadzenia działalności na rynku finansowym i jest traktowany jako: (i) przedsiębiorstwo inwestycyjne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 Dyrektywy MiFID lub (ii) instytucja kredytowa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 22 Dyrektywy MiFID. Dlatego też, każdy z C. i N. w Łańcuchu E. odpowiada definicji zagranicznej firmy inwestycyjnej zgodnie z art. 3 pkt 32 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183 poz. 1538 z późn. zm.) (dalej UOIF), która stanowi, że przez zagraniczną firmą inwestycyjną rozumie się osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej z siedzibą na terytorium innego państwa członkowskiego, a w przypadku gdy przepisy danego państwa nie wymagają ustanowienia siedziby - z centralą na terytorium innego państwa członkowskiego, albo osobę fizyczną z miejscem zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego, prowadzącą na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru działalność maklerską na terytorium innego państwa członkowskiego, jak również zagraniczną instytucję kredytową.

E. nie działa jako zagraniczna firma inwestycyjna w rozumieniu powyższej definicji, działa jednak jako centralny kontrahent zgodnie z Dyrektywą MiFID.

1. Zgodnie z prawem niemieckim E., działając jako centralny kontrahent, stosownie do Dyrektywy MiFID, uczestniczyłby w umowach zawieranych na FSE XR. i FSE XO., stając się sprzedającym dla kupującego i kupującym dla sprzedającego, jednak przeniesienie własności nastąpi jedynie pomiędzy początkowym sprzedającym w Łańcuchu E. i końcowym kupującym w Łańcuchu E. (tzn. E. nie będzie miał tytułu prawnego do papierów wartościowych). W każdym przypadku, przynajmniej jeden uczestnik Transakcji, tj. N. lub C. jest uznawany za firmę inwestycyjną lub zagraniczną firmę inwestycyjną w rozumieniu polskich przepisów.

Przeniesienie prawa własności polskich instrumentów finansowych podlega polskiemu prawu. W Polsce, zdematerializowane papiery wartościowe zarejestrowane w depozycie K. są ewidencjonowane zgodnie z zasadą podwójnego księgowania. Z jednej strony K. prowadzi globalne rachunki depozytowe (tj. ogólna liczba papierów wartościowych znajdujących się w posiadaniu uczestników), a z drugiej saldo jest wykazywane na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez uczestników K. (tj. na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych dla inwestorów). K. odpowiada za kontrolę ilości papierów wartościowych i zapewnienie ich integralności, czyli za to, aby liczba papierów wartościowych na rachunkach uczestników (rynku) odpowiadała wielkości emisji.

Co do zasady, zgodnie z art. 7 pkt 2 UOIF, umowa dotycząca zdematerializowanych papierów wartościowych zarejestrowanych w depozycie K. przenosi tytuł prawny do tych papierów z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych. Prawa do pożytków z papierów wartościowych przypadają posiadaczowi rachunku papierów wartościowych; dlatego też jedynie osoba wskazana jako posiadacz rachunku papierów wartościowych jest zgodnie z polskim prawem traktowana jako właściciel papierów wartościowych. W celu ważnego przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych zarejestrowanych w depozycie K. konieczne jest przeniesienie papierów wartościowych pomiędzy rachunkiem papierów wartościowych w Polsce sprzedającego a rachunkiem papierów wartościowych kupującego.

Dlatego też, jeśli chodzi o polską strukturę rachunków papierów wartościowych uczestników Łańcucha E., N. i/lub C. byliby traktowani jako posiadacze rachunków papierów wartościowych w Polsce, a przeniesienie papierów wartościowych pomiędzy ich rachunkami papierów wartościowych następowałoby za pośrednictwem rachunku papierów wartościowych E. (w Polsce). Dlatego też zgodnie z polskim prawem tytuł własności papierów wartościowych będzie przenoszony pomiędzy N. i/lub C. za pośrednictwem E., który będzie stroną transakcji pomiędzy N. i/lub C., wyłącznie w celu dokonania ich rozliczenia. Zważywszy, że Klient S, a także Klient K nie będą posiadać rachunków papierów wartościowych w Polsce, nie będą oni zgodnie z polskim prawem traktowani jako właściciele.

Strukturę rachunków papierów wartościowych przedstawioną powyżej ilustruje poniższy schemat:

Patrz Wniosek ORD-IN

Jak wynika ze schematu:

1. to N. jest posiadaczem rachunku papierów wartościowych w Polsce i przenosi papiery wartościowe na zasadzie wydanie przy płatności (DvP - ang. Delivery versus Payment)) / tytuły (lub odpowiednio otrzymuje je na zasadzie odbiór przy płatności (RvP - ang. Receipi versus Payment) na polski rachunek papierów wartościowych E., który będzie stroną transakcji pomiędzy N. i/lub C. wyłącznie w celu dokonania rozliczenia Transakcji lub alternatywnie,
2. to C. jest posiadaczem rachunku papierów wartościowych w Polsce i przenosi papiery wartościowe (DvP) / tytuły (lub odpowiednio otrzymuje je (RvP)) na polski rachunek papierów wartościowych E., który będzie stroną transakcji pomiędzy N. i/lub C. wyłącznie w celu dokonania rozliczenia Transakcji.

1. Dla celów interpretacji podatkowej wszystkie poszczególne sprzedaże objęte jednym łańcuchem sprzedaży, jak opisano na schemacie, określane będą jako Transakcja (lub w liczbie mnogiej jako Transakcje).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy na podstawie art. 9 pkt 9 c) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, podlega zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych transakcja (transakcje) sprzedaży polskich instrumentów finansowych (tj. praw wykonywanych w Polsce w rozumieniu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz UOIF) w segmencie X., oferowana przez FSE XR. (stanowiący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID) oraz przez FSE XO. (stanowiący MTF w rozumieniu Dyrektywy MiFID), a dokonywana w ramach struktury sprzedaży przedstawionej w opisie stanu faktycznego jako transakcja (transakcje) realizowana w ramach obrotu zorganizowanego w rozumieniu Dyrektywy MiFID...
2. Jeżeli odpowiedź na PYTANIE 1 jest negatywna, czy cały łańcuch Transakcji od Sprzedającego do Kupującego (przedstawiony w opisie stanu faktycznego sprzedaży polskich instrumentów finansowych tj. praw wykonywanych w Polsce na segmencie X., oferowanej przez FSE XR. stanowiący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID oraz przez FSE XO. stanowiący MTS w rozumieniu Dyrektywy MiFID) traktowany jest (dla potrzeb podatkowych) jako jedna umowa sprzedaży na potrzeby PCC, podlegająca zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 a) oraz b) UPCC, jako że uczestnikiem łańcucha jest co najmniej jedna firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna...
3. Jeżeli odpowiedź na PYTANIE 1 i 2 jest negatywna, czy cały łańcuch Transakcji od Sprzedającego do Kupującego (przedstawiony w opisie stanu faktycznego sprzedaży polskich instrumentów finansowych, tj. praw wykonywanych w Polsce w segmencie X., oferowanej przez FSE XR., stanowiący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID oraz przez FSE XO., stanowiący MTF w rozumieniu Dyrektywy MiFID) powinien być traktowany (dla potrzeb podatkowych) jako osobne umowy sprzedaży na potrzeby PCC, realizowane wyłącznie pomiędzy posiadaczami polskich rachunków papierów wartościowych, podlegające zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 a) oraz b) UPCC, jako, że stroną indywidualnej umowy sprzedaży jest co najmniej jedna firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna...

Zdaniem Wnioskodawcy,

Ad. Pytanie 1:

Zgodnie z art. 9 pkt a) oraz b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej UPCC) zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej PCC), podlegają transakcje sprzedaży polskich instrumentów finansowych (tj. praw wykonywanych w Polsce, w rozumieniu UPCC oraz UOIF) na segmencie X. oferowane przez FSE XR. (stanowiący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID) oraz przez FSE XO. (stanowiący MTF w rozumieniu Dyrektywy MiFID), dokonywane w ramach struktury sprzedaży przedstawionej w opisie stanu faktycznego jako transakcje realizowane w ramach obrotu zorganizowanego w rozumieniu Dyrektywy MiFID.

Uzasadnienie:

1. Zgodnie z art. 1 pkt 1 UPCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają między innymi czynności cywilnoprawne stanowiące umowy sprzedaży oraz umowy zamiany rzeczy oraz praw majątkowych. Czynności cywilnoprawne podlegają opodatkowaniu, jeżeli ich przedmiotem są między innymi:
2. rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oraz
3. rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

UPCC nie zawiera samodzielnej definicji praw majątkowych. Zgodnie z powszechnym poglądem wyrażanym przez doktrynę, pojęcie to obejmuje pewne stany, z których wynikają uprawnienia lub roszczenia mające wartość majątkową, traktowane w obrocie jako prawo majątkowe (z uzasadnienia do wyroku SN z 4 grudnia 2002 r.; III RN 206/01). W zakresie polskich instrumentów finansowych, tj. emitowanych przez polskie podmioty, prawa te są wykonywane w Polsce, gdyż skutek prawny czynności cywilnoprawnej sprzedaży takich praw realizowany jest w Polsce. Oznacza to, że sprzedaż praw majątkowych (w tym polskich instrumentów finansowych) dokonywana na terytorium Polski, jak również dokonywana na terytorium innego niż Polska państwa, podlega opodatkowaniu PCC.

1. Tematyka opodatkowania obrotu papierami wartościowymi podatkami kapitałowymi jest uregulowana w Dyrektywie Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U.UE L z dnia 21 lutego 2008 r.; dalej: Dyrektywa o Podatkach Pośrednich). Zgodnie z jej preambułą (patrz odpowiednio punkt 2 i 3 preambuły do Dyrektywy o Podatkach Pośrednich), podatki pośrednie od gromadzenia kapitału (podatkiem takim jest PCC) powodują nierówne traktowanie, podwójne opodatkowanie i dysproporcje, które zakłócają swobodny przepływ kapitału. To samo dotyczy innych podatków pośrednich o takich samych cechach jak podatek kapitałowy i opłata stemplowa od papierów wartościowych. Dlatego w interesie rynku wewnętrznego leży ujednolicenie prawodawstwa dotyczącego podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, tak aby w możliwie największym stopniu wyeliminować czynniki, które mogą zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału.

Zgodnie z powyższym, w Dyrektywie o Podatkach Pośrednich określono katalog operacji niepodlegających podatkowi pośredniemu. Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt a) ww. Dyrektywy, państwa członkowskie nie obejmują żadną formą podatku pośredniego tworzenia, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie papierów wartościowych, wprowadzenia na rynek lub obrotu akcjami, obligacjami lub innymi papierami wartościowymi tego samego rodzaju, a także świadectwami udziałowymi, bez względu na osobę emitenta, jak również pożyczek, zbywalnych papierów wartościowych, bez względu na osobę emitenta, lub jakichkolwiek związanych z tym formalności, ani tworzenia, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie papierów wartościowych, wprowadzenia na rynek lub obrotu tymi obligacjami lub innymi zbywalnymi papierami wartościowymi.

1. Implementacja powyższych regulacji w polskim prawie krajowym znalazła odzwierciedlenie w art. 9 pkt 9 UPCC, zgodnie z którym zwolnieniu od PCC podlega sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:
   1. firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
   2. dokonywana za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
   3. dokonywana w ramach obrotu zorganizowanego,
   4. dokonywana poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego

- w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183 poz. 1538, z późn. zm.);

Szczególnie istotnym zwolnieniem, zgodnym z intencją wyrażaną w Dyrektywie o Podatkach Pośrednich, jest zwolnienie od opodatkowania PCC sprzedaży praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi, dokonywanej w ramach obrotu zorganizowanego w rozumieniu przepisów UOIF. Zwolnienie to, zdaniem Wnioskodawcy, ma szczególne znaczenie w rozważanym stanie faktycznym. W szczególności, znajduje ono zastosowanie do transakcji realizowanych w zakresie sprzedaży polskich instrumentów finansowych na jakimkolwiek rynku, o ile sprzedaż ta stanowi obrót zorganizowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID.

1. Znaczenie i zakres pojęcia instrument finansowy określono w sekcji C Załącznika I Dyrektywy MiFID. W tym samym brzmieniu zakres ten został implementowany do UOIF. Zakres tego pojęcia obejmuje więc papiery wartościowe oraz niebędące papierami wartościowymi: a) tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania, b) instrumenty rynku pieniężnego, c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu (MTF); f) niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu (MTF) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych, g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego, h) kontrakty na różnicę, i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych. W omawianym stanie faktycznym, przedmiotem sprzedaży, stanowiącym element podstawowy niniejszego wniosku, są polskie instrumenty finansowe, a więc spełniona jest podstawowa przesłanka pozwalająca na zastosowanie zwolnienia od PCC.
2. Pojęcie obrotu zorganizowanego zostało zdefiniowane w Dyrektywie MiFID oraz odpowiednio w UOIF. Zgodnie z pkt (6) preambuły Dyrektywy MiFID, celem jej wprowadzenia jest dostosowanie definicji rynku regulowanego i MTF tak, aby odzwierciedlić fakt, iż charakteryzują się one tą samą funkcją zorganizowania obrotu. Odpowiednio, Dyrektywa MiFID definiuje rynek regulowany jako wielostronny system obsługiwany i/lub zarządzany przez podmiot gospodarczy, który kojarzy lub ułatwia kojarzenie wielu transakcji osób trzecich w dziedzinie kupna i sprzedaży instrumentów finansowych - w systemie i zgodnie z regułami innymi niż uznaniowe - w sposób skutkujący zawarciem kontraktu dotyczącego instrumentów finansowych dopuszczonych do obrotu na podstawie jego reguł i/lub systemów oraz który jest funkcjonuje w sposób systematyczny w oparciu o wymagane zezwolenia (...). Natomiast, zgodnie z Dyrektywą MiFID, MTF oznacza wielostronny system, obsługiwany przez przedsiębiorstwo inwestycyjne lub podmiot gospodarczy, który kojarzy transakcje osób trzecich w dziedzinie kupna i sprzedaży instrumentów finansowych - w systemie i zgodnie z regułami innymi niż uznaniowe ().

W wykonaniu Dyrektywy MiFID, polski ustawodawca (w UOIF) zdefiniował obrót zorganizowany jako obrót papierami wartościowymi lub innymi instrumentami finansowymi dokonywany na terytorium RP, na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu (MTF). Przy czym ograniczenie zakresu regulacji MiFID do obrotu na terytorium RP wynika z kompetencji ustawodawcy polskiego do objęcia regulacją wyłącznie obrotu dokonywanego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Rynkiem regulowanym, w rozumieniu UOIF, jest działający w sposób stały system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej, w tym samym czasie, przy kojarzeniu ofert kupna i sprzedaży instrumentów finansowych, oraz jednakowe warunki kupna i sprzedaży tych instrumentów, zorganizowany przez i podlegający nadzorowi właściwego organu na zasadach określonych w przepisach ustawy, jak również uznany przez państwo członkowskie za spełniający te warunki, i wskazany Komisji Europejskiej jako rynek regulowany. Z kolei MTF, który w Polsce uzyskał nazwę alternatywnego systemu obrotu, stanowi, organizowany przez firmę inwestycyjną lub podmiot prowadzący rynek regulowany, poza rynkiem regulowanym, wielostronny system kojarzący oferty kupna i sprzedaży instrumentów finansowych w taki sposób, że do zawarcia transakcji dochodzi w ramach tego systemu, zgodnie z określonymi zasadami.

1. Zasadniczą kwestią dla potrzeb określenia, czy stanowisko Wnioskodawcy przedstawione w niniejszym wniosku jest prawidłowe, jest określenie zakresu zwolnienia z opodatkowania PCC sprzedaży polskich instrumentów finansowych realizowanych na rynku regulowanym. W szczególności rozstrzygnięcia wymaga, czy zwolnienie z podatku, określone w art. 9 pkt 9 c) UPCC, obejmuje transakcje sprzedaży polskich instrumentów finansowych, realizowane w ramach obrotu zorganizowanego w rozumieniu Dyrektywy MiFID, tj. zgodnie z prawem miejscowym (zgodnym z Dyrektywą MiFID) na obszarze któregokolwiek z państw członkowskich Unii Europejskiej, czy też obejmuje swym zakresem jedynie transakcje sprzedaży polskich instrumentów finansowych realizowane w ramach obrotu zorganizowanego w Polsce. Punktem wyjścia tych rozważań może być ustalenie uzasadnienia (intencji) ustawodawcy w chwili wprowadzania stosownego zwolnienia do UPCC. Intencja ta pośrednio wynika z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o instrumentach finansowych oraz niektórych innych ustaw (Uzasadnienie), w tym UPCC (druk Sejmowy nr 64, który wpłynął do Sejmu w dniu 8 listopada 2007 r.). W Uzasadnieniu wskazano, że art. 9 pkt 9 UPCC ma w założeniu stanowić podstawę zwolnienia z PCC obrotu instrumentami finansowymi dokonywanego za pośrednictwem firm inwestycyjnych i mającego charakter działalności regularnej, powiązanej ze zorganizowanym obrotem instrumentami finansowymi (np. transakcje dokonywane z udziałem firm inwestycyjnych, których przedmiotem są określone instrumenty finansowe, będące równocześnie przedmiotem obrotu na rynku zorganizowanym lub transakcje, których celem jest wprowadzenie instrumentów finansowych do obrotu zorganizowanego). Wydaje się więc, że intencją ustawodawcy było objęcie zwolnieniem podatkowym wszelkich transakcji dokonywanych za pośrednictwem firm inwestycyjnych (obecnie zagranicznych / krajowych firm inwestycyjnych), realizowanych na rynku zorganizowanym. Podkreślić należy, że Uzasadnienie nie zawężało zakresu zwolnienia wyłącznie do obrotu zorganizowanego na obszarze RP.
2. Z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej, Polska obowiązana była implementować cały dorobek prawa wspólnotowego do polskiego porządku prawnego. Moc wiążąca acquis communautaire w stosunku do Państwa oraz jego organów wynika w Polsce m.in. z art. 2 Traktatu Akcesyjnego podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. Przepis ten stanowi, że Polska związana jest od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot przed dniem przystąpienia. Konkretyzacją powyższej normy są art. 53 oraz 54 Traktatu Akcesyjnego. Zgodnie z powołanymi przepisami, po przystąpieniu do Unii Europejskiej, nowe państwa członkowskie uznaje się za adresatów dyrektyw, a nadto nowe państwa członkowskie są zobowiązane do wprowadzenia w życie środków niezbędnych do przestrzegania, od dnia ich przystąpienia do Unii Europejskiej, przepisów dyrektyw.

Podstawowymi zasadami prawa wspólnotowego są: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego oraz zasada pierwszeństwa. Zgodnie z zasadą bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego, TWE stworzył własny porządek prawny, który został włączony do porządków prawnych państw członkowskich i musi być przez nie stosowany. W sprawie F. v. E. ETS podkreślił, że prawo wspólnotowe jest bezpośrednio wiążące dla państw członkowskich jako element systemu prawnego tych państw, a jednostki mogą wywodzić z niego swoje prawa, które sądy państwowe muszą brać pod uwagę. Spółka może zatem wywodzić swoje prawa wprost z prawa wspólnotowego. Ponadto, zasada pierwszeństwa dopuszcza stosowanie prawa krajowego jedynie w zakresie, w jakim nie jest ono sprzeczne z normami wspólnotowymi

.

Zagadnienie pierwszeństwa prawa wspólnotowego pojawia się wówczas, gdy w toku postępowania sądowego - sąd, czy też w toku postępowania administracyjnego lub podatkowego - organ administracji publicznej lub podatkowy państwa członkowskiego stwierdzi sprzeczność stosowanego przezeń przepisu prawa krajowego z przepisem prawa wspólnotowego lub też gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zgodności przepisu krajowego z przepisem wspólnotowym. Wówczas to, sądy oraz organy administracji publicznej państwa członkowskiego zobowiązane są do stosowania norm prawa wspólnotowego, które są integralną częścią systemu prawnego państwa członkowskiego. W wyroku w sprawie F. v. C. ETS wyraźnie potwierdził, że organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego w każdej sytuacji, którą ono reguluje , jak również odmowy stosowania sprzecznego z prawem wspólnotowym prawa krajowego.

Zasada bezpośredniej skutku prawa unijnego, oznaczająca zdolność przyznawania praw oraz nakładania obowiązków poprzez bezpośrednie powołanie się na akty prawa unijnego, ma zastosowanie tak do przepisów prawa pierwotnego Unii Europejskiej jak i aktów prawa pochodnego. Zasada ta wynika z potrzeby zapewnienia realizacji prawa wspólnotowego oraz efektywnego egzekwowania przyznanych uprawnień. Bezpośrednia skuteczność oznacza zatem, że dane normy prawa wspólnotowego bezpośrednio regulują sytuację prawną jednostek, także na poziomie prawa wewnętrznego państw członkowskich. Zgodnie z powszechną interpretacją art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz orzecznictwem ETS, dla zapewnienia skuteczności prawa wspólnotowego, państwa członkowskie zobowiązane są do terminowego i pełnego implementowania dyrektyw . W przypadku nieterminowej, niepełnej, bądź nieprawidłowej implementacji, podmioty, będące adresatami dyrektywy, uprawnione są do powołania się wobec państwa członkowskiego, które nie dopełniło obowiązków w tym zakresie, bezpośrednio na przepisy dyrektywy.

Warunkiem bezpośredniej skuteczności postanowień dyrektywy, nieimplementowanej prawidłowo w przewidzianym czasie, jest ich precyzyjny i bezwarunkowy charakter. Powołanie się na przepisy dyrektywy jest więc możliwe w przypadku, gdy ich charakter i treść są na tyle klarowne, nie pozostawiając przy tym swobody decyzyjnej, że pozwalają na bezpośrednie zastosowanie w konkretnym przypadku (sprawa 41/7 V. v. H.).

W sytuacji, gdy w wyniku niedopełnienia obowiązku prawidłowej implementacji, dochodzi do kolizji przepisów krajowych z postanowieniami dyrektywy, dane państwo członkowskie nie jest uprawnione do stosowania nieprawidłowych przepisów prawa wewnętrznego. Powinno się za to zastosować do postanowień dyrektywy, o ile spełnione zostały warunki precyzyjności i bezwarunkowości, a podobnego skutku nie można osiągnąć w drodze odpowiedniej interpretacji prawa krajowego w zgodzie z prawem unijnym. Niedopuszczalne jest, aby w wyniku własnego niedopatrzenia państwo członkowskie mogło wykorzystać niedopełnienie przez siebie obowiązków, w celu pozbawienia podmiotów korzyści wynikających z prawa unijnego .

Zgodnie z orzecznictwem ETS, zasadą jest, że podmioty prawa krajowego mogą powołać się bezpośrednio na postanowienia dyrektywy w stosunkach z państwem członkowskim, które nie dokonało prawidłowej i pełnej implementacji. Pojęcie państwa jest jednak w tym kontekście szeroko interpretowane, obejmując zakresem znaczeniowym również jednostki stanowiące emanację państwa. O stosunkach z państwem można zatem mówić w przypadku kontaktów z podmiotami, wykonującymi powierzone funkcje publiczne i dysponującymi przy tym kompetencjami wykraczającymi ponad to, co wynika z ogólnych norm, mających zastosowanie w stosunkach pomiędzy podmiotami prywatnymi

. Warunek ten jest spełniony, w szczególności, w odniesieniu do organu wydającego indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14 ustawy Ordynacja Podatkowa.

1. Ustawodawstwo Unii Europejskiej opiera się na fundamentalnych swobodach:

przepływu towarów, przemieszczania się pracowników i przedsiębiorców (swoboda przedsiębiorczości), świadczenia usług oraz przepływu kapitału. Każda z tych swobód opiera się na traktowaniu narodowym obcych towarów, usług, czy kapitału oraz zakazie tworzenia przeszkód w ich cyrkulacji na terenie Unii Europejskiej.

W tym kontekście, przyjęcie, że zwolnienie od PCC znajduje zastosowanie jedynie do obrotu zorganizowanego realizowanego na terytorium RP stoi w sprzeczności z podstawowymi swobodami Unii Europejskiej oraz z Dyrektywą o Podatkach Pośrednich. Akceptacja takiego stanu rzeczy tj. opodatkowanie sprzedaży polskich instrumentów finansowych w obrocie zorganizowanych w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej prowadziłaby do sytuacji, w której:

1. Należałoby uznać, że polskie przepisy (UPCC) pomijają nałożony na państwa członkowskie przez Dyrektywę o Podatkach Pośrednich obowiązek nieopodatkowania obrotu akcjami, obligacjami lub innymi papierami wartościowymi tego samego rodzaju, a także świadectwami udziałowymi, bez względu na osobę emitenta, jak również pożyczek, łącznie z obligacjami państwowymi, zaciągniętych poprzez emisję obligacji tub innych zbywalnych papierów wartościowych, bez względu na osobę emitenta, lub jakichkolwiek związanych z tym formalności, ani tworzenia, emisji, dopuszczenia do notowania na giełdzie, wprowadzenia na rynek lub obrotu tymi obligacjami lub innymi zbywalnymi papierami wartościowymi. W tym zakresie, poprzez opodatkowanie tego rodzaju obrotu realizowanego poza RP, art. 9 pkt 9 c) UPCC byłby sprzeczny z art. 5 ust. 2 pkt a) Dyrektywy o Podatkach Pośrednich. Konsekwencją tego stanu rzeczy byłoby bezpośrednie zastosowanie przepisów Dyrektywy o Podatkach Pośrednich (por. np. F. v. E., C-6/69, I., C-11/70), tj. zwolnienie z opodatkowania PCC transakcji objętych niniejszym wnioskiem;
2. Przepisy UPCC podlegają ocenie z punktu widzenia zasady niedyskryminacji podmiotów pochodzących z innych państw członkowskich. Postanowienia, które dyskryminują podmioty zagraniczne są sprzeczne z prawem wspólnotowym, posiadającym pierwszeństwo przed prawem wewnętrznym państw członkowskich i nie mogą wywierać skutków prawnych tak w sferze prawa wspólnotowego jak i państwowego. Art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że w zakresie zastosowania Traktatów i bez uszczerbku dla postanowień szczególnych, które one przewidują, zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową. Zgodnie z tą zasadą zagraniczne podmioty unijne podlegają w jednakowej sytuacji takiemu traktowaniu, jak podmioty pochodzące z danego państwa członkowskiego. Arbitralne oraz nieuzasadnione przyznanie uprawnień podmiotowi rodzimemu, z pominięciem jego zagranicznego odpowiednika, posiadającego wszelkie cechy podmiotu rodzimego, rodzi niedopuszczalny skutek bezpośredniej dyskryminacji podmiotu zagranicznego. Nie ma przy tym znaczenia, czy był to skutek zamierzony. Zasada niedyskryminacji znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach ETS, który uznaje tę zasadą za ogólną zasadę prawa wspólnotowego. Istotne jest, że jako zasada ogólna, zasada niedyskryminacji ma szerszy zakres, niż to wynika z dosłownego brzmienia art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i znajduje zastosowanie do wszelkich sytuacji należących do zakresu stosowania prawa wspólnotowego. Spośród bogatego orzecznictwa ETS, w którym została poruszona kwestia niedyskryminacji, można przykładowo wskazać orzeczenie w sprawie Societe Baxter, B. Braun Medical S.A., Societe Fresenius France i Labotaroires Bristol-MyersSquibb S.A. v. Premier Ministre, Ministere du Travail et des Affaires Sociales, Ministere de lEconomie et des Finances i Ministere de lAgriculture, de la Peche et de lAlimentation, Eurowings Luftverkehrs AG v. Finanzamt Dortmund-Unna, (C-118/96> Jessica Safir v. Skattemyndigheten i Dalarnas Lan, (C-240/90> Hanns-Martin Bachmann v. Belgium, (C-164/07> James Wood v. Fonds de Garantie des victimes desco actes de Terrorisme et dautres Infractions i (C-147/06> SECAP SpA i Santorso Soc. op. ari v. Comune di Torino. W oparciu o wspólnotową zasadę niedyskryminacji orzekają także sądy polskie

   .

W przedmiotowej sprawie, efekt dyskryminujący mógłby wynikać z UPCC, która (jeżeli przyjmie się, że zwolnienie nie obejmuje papierów wartościowych w obrocie zorganizowanym poza terenem RP) w sposób sprzeczny z prawem unijnym dokonywałaby dyskryminacji podmiotów prowadzących obrót zorganizowany poza granicami RP. Wówczas, wbrew postanowieniom prawa europejskiego, można by powiedzieć, że państwo polskie przyznało określone uprawnienia, tj. zwalnia z opodatkowania PCC, wyłącznie transakcje realizowane w ramach obrotu zorganizowanego na terytorium polskim (nabywców polskich instrumentów finansowych realizujących kupno w ramach obrotu zorganizowanego na terytorium Polski), z pominięciem ich zagranicznych odpowiedników (nabywców polskich instrumentów finansowych realizujących kupno w ramach obrotu zorganizowanego w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej). Przepisy dyskryminujące zagraniczne podmioty powinny być do czasu ich zmiany stosowane w taki sposób, aby nie dochodziło do skutku dyskryminującego, tj. uprawnienia przyznane podatnikom w zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży realizowanych w ramach polskiego obrotu zorganizowanego powinny być w takim samym zakresie stosowane wobec podatników realizujących te transakcje w ramach obrotu zorganizowanego w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej.

W omawianej sytuacji, dyskryminacja przejawiałaby się w szczególności w następujący sposób:

1. podmioty prowadzące działalność gospodarczą polegającą na obrocie (zorganizowanym) polskimi instrumentami finansowymi na terytorium Polski oraz innych państw Unii Europejskiej znajdywałyby się w różnej sytuacji biznesowej. W szczególności, sprzedaż polskich instrumentów finansowych realizowana w ramach polskiego obrotu zorganizowanego byłaby korzystniejsza (z uwagi na zastosowane zwolnienie od PCC) od sprzedaży takich instrumentów w ramach obrotu zorganizowanego (spełniającego kryteria określone w Dyrektywie MiFID) innych państw Unii Europejskiej. Sytuacja taka ograniczyłaby więc możliwość sprzedaży polskich papierów wartościowych przez inne podmioty, świadczące usługi na rynkach regulowanych innych Państw Unii Europejskiej.
2. utrudniony zostałby dostęp do kapitału sprzedawcy polskich instrumentów finansowych. Z przyczyn podatkowych sprzedaż taka byłaby korzystna w ramach polskiego obrotu zorganizowanego;
3. nabywcy polskich instrumentów finansowych, dokonujący ich kupna w ramach obrotu zorganizowanego (poza Polska), zgodnego z Dyrektywą MiFID, byliby w gorszej sytuacji od nabywców realizujących transakcje (w zakresie tych samych polskich instrumentów finansowych) na rynku regulowanym w Polsce, W tym przypadku podmioty realizujące zakupy poza Polską podlegałyby (jako podatnicy) opodatkowaniu 1% PCC.

1. Powyższe argumenty świadczą o tym, że zwolnienie od PCC obejmuje sprzedaż polskich instrumentów finansowych dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego w każdym z państw Unii Europejskiej, w tym na rynkach, na których będą realizowane Transakcje (Sprzedaże) będące przedmiotem niniejszego wniosku. Ograniczenie zakresu zwolnienia do transakcji sprzedaży polskich instrumentów finansowych na polskim rynku regulowanym stanowiłoby przejaw dyskryminacji, która musiałaby zostać wyeliminowana na etapie postępowania sądowego.

Ad. Pytanie 2:

Cały łańcuch Transakcji od Sprzedającego do Kupującego (przedstawiony w opisie stanu faktycznego sprzedaży polskich instrumentów finansowych tj. praw wykonywanych w Polsce na segmencie X., oferowanej przez FSE XR. stanowiący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID oraz przez FSE XO. stanowiący MTF w rozumieniu Dyrektywy MiFID) stanowi jedną umowę sprzedaży na potrzeby PCC, podlegającą zwolnieniu od PCC na podstawie art. 9 pkt 9 a) oraz b) ustawy o PCC jako, że uczestnikiem łańcucha jest co najmniej jedna firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna.

Uzasadnienie:

1. Punktem wyjścia dla celów odpowiedzi na to pytanie jest określenie charakteru prawnego planowanych Transakcji. Transakcje te będą realizowane na gruncie prawa polskiego w ramach obrotu zorganizowanego zgodnie z regulacjami prawa niemieckiego oraz Dyrektywą MiFID. Przede wszystkim, zauważyć należy, że w ramach Transakcji dochodzi do szeregu sprzedaży instrumentów finansowych pomiędzy uczestnikami Transakcji, natomiast przeniesienie własności instrumentów finansowych następuje pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym i to stanowi sedno Transakcji. Powstaje więc pytanie czy poszczególne sprzedaże składające się na Transakcję stanowią samodzielny przedmiot opodatkowania PCC, czy też przedmiotem opodatkowania jest Transakcja jako całość tj. sprzedaż, w ramach której dochodzi do przeniesienia własności (dla potrzeb prawa niemieckiego) pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym.
2. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 UPCC, podatkowi podlegają między innymi umowy sprzedaży praw majątkowych (w tym sprzedaży instrumentów finansowych, w zakresie których prawa wykonywane są w Polsce), przy czym UPCC nie definiuje pojęcia umowy sprzedaży. W polskim prawie, pojęcie umowy sprzedaży zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (KC). Odpowiednio, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę, przy czym definicję tę stosuje się odpowiednio do sprzedaży praw majątkowych. Schemat Transakcji zaprezentowany w opisie stanu faktycznego wskazuje, że przeniesienie własności, z punktu widzenia prawa niemieckiego, następuje wyłącznie pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym, choć między jednym a drugim dochodzi do wielu umów in personam, skutkujących zobowiązaniem, ale nie skutkiem in rem (tj. przeniesienie własności następuje pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym). Zdaniem Wnioskodawcy oznacza to, że sprzedaże objęte jedną Transakcją (zgodnie ze schematem) należy traktować dla potrzeb podatkowych jako jedną umowę sprzedaży realizowaną pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym, podlegającą samodzielnie (jako całość) kwalifikacji na potrzeby PCC.
3. W tym przypadku, rolą pozostałych uczestników Łańcucha E. są czynności maklerskie oraz czynności rozliczeniowe (C.). Wnioskodawca (E.) występuje w charakterze centralnego kontrahenta (ang. central counterparty), w rozumieniu dyrektywy MiFID, i jest de facto podmiotem pośredniczącym pomiędzy kontrahentami w rozliczaniu transakcji zawartych na FSE XR. i FSE XO., zajmując jednocześnie pozycję pomiędzy pierwotnymi stronami transakcji. Wszystkie Transakcje byłyby rozliczane przez K. z udziałem jednej z Polskich Firm Inwestycyjnych, działającej jako bezpośredni uczestnik K. Czynności Polskiej Firmy Inwestycyjnej obejmowałyby techniczne przeniesienie papierów wartościowych w Polsce, co oznaczałoby dokonywanie wpisów na odpowiednich rachunkach papierów wartościowych.
4. W przedmiotowej sprawie należy wyróżnić następujące dwie grupy Transakcji:
   1. Transakcje sprzedaży realizowane z udziałem przynajmniej jednej zagranicznej (albo krajowej) firmy inwestycyjnej występującej w roli maklera lub uczestnika rozliczającego (po stronie Sprzedawcy albo Kupującego zgodnie ze schematem przedstawionym w opisie stanu faktycznego);
   2. Transakcje sprzedaży z udziałem dwóch zagranicznych firm inwestycyjnych (lub dwóch krajowych, albo jednej krajowej i jednej zagranicznej), występujących w charakterze Sprzedawcy oraz Kupującego. W tym przypadku dochodzi do przeniesienia własności instrumentów finansowych pomiędzy tymi firmami inwestycyjnymi.

Rozróżnienie to ma istotny wpływ na ocenę prawną Transakcji. Zgodnie z przytoczonymi wcześniej regulacjami UPCC (art. 9 pkt 9), zwolnieniu od PCC podlega sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1. firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
2. dokonywana za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
3. dokonywana w ramach obrotu zorganizowanego,
4. dokonywana poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów UOIF.

W omawianym przypadku, przedstawiona wyżej sytuacja określona w punkcie a), tj. Transakcje sprzedaży realizowane z udziałem przynajmniej jednej zagranicznej (albo krajowej) firmy inwestycyjnej występującej w roli maklera lub uczestnika rozliczającego (po stronie Sprzedawcy albo Kupującego, zgodnie ze schematem przedstawionym w opisie stanu faktycznego), rozliczane przez K. z udziałem jednej z Polskich Firm Inwestycyjnych działającej jako bezpośredni uczestnik K., podlegają zwolnieniu od PCC jako sprzedaż instrumentów finansowych dokonywana za pośrednictwem zagranicznych (krajowych) firm inwestycyjnych. W ocenie Wnioskodawcy, omówiony wcześniej charakter Transakcji, w szczególności rola podmiotów, innych niż Sprzedawca lub Kupujący, która to rola obejmuje działania maklera oraz uczestnika rozliczającego, pozwala na stwierdzenie, że Transakcje te są realizowane za pośrednictwem zagranicznej (krajowej) firmy inwestycyjnej i dlatego zastosowanie znajduje zwolnienie z PCC.

Natomiast przedstawione wyżej sytuacje, określone w punkcie b), tj. Transakcje sprzedaży z udziałem dwóch zagranicznych firm inwestycyjnych (lub dwóch krajowych lub jednej krajowej i jednej zagranicznej) występujących w charakterze Sprzedawcy oraz Kupującego, podlegałyby zwolnieniu jako sprzedaż dokonywana na rzecz zagranicznych (lub polskich) firm inwestycyjnych.

1. Z uwagi na argumentację przedstawioną powyżej, w opinii Wnioskodawcy, Transakcje opisane w stanie faktycznym będą zwolnione z opodatkowania PCC na podstawie art. 9 pkt 9 a) oraz b) UPCC.

Ad. Pytanie 3:

Cały łańcuch Transakcji od Sprzedającego to Kupującego (przedstawiony w opisie stanu faktycznego sprzedaży polskich instrumentów finansowych, tj. praw wykonywanych w Polsce w segmencie X., oferowanej przez FSE XR., stanowiący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy MiFID oraz przez FSE XO., stanowiący MTS w rozumieniu Dyrektywy MiFID) stanowi osobne umowy sprzedaży na potrzeby PCC, realizowane wyłącznie pomiędzy posiadaczami polskich rachunków papierów wartościowych, podlegające zwolnieniu od PCC na podstawie art. 9 pkt 9 a) oraz b) UPCC, jako, że stroną indywidualnej umowy sprzedaży jest co najmniej jedna firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna.

Uzasadnienie:

1. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 UPCC, podatkowi podlegają między innymi umowy sprzedaży praw majątkowych (w tym sprzedaży instrumentów finansowych, w zakresie których prawa są wykonywane w Polsce), przy czym UPCC nie definiuje pojęcia umowy sprzedaży. W polskim prawie, pojęcie umowy sprzedaży zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (KC). Odpowiednio, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę, przy czym definicję tę stosuje się odpowiednio do sprzedaży praw majątkowych. Schemat Transakcji zaprezentowany w opisie stanu faktycznego wskazuje, że przeniesienie własności następuje wyłącznie pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym, choć między jednym a drugim dochodzi do wielu umów in personam, skutkujących zobowiązaniem, ale nie skutkiem in rem (tj. przeniesienie własności następuje pomiędzy Sprzedawcą a Kupującym). Jednocześnie, w oparciu o polskie przepisy, jedynie posiadacz polskiego rachunku papierów wartościowych mógłby zostać zakwalifikowany jako właściciel papierów wartościowych. Jeśli chodzi o polską strukturę rachunków papierów wartościowych uczestników Łańcucha E., zamiar jest taki, aby N. i/lub C. byli traktowani jako posiadacze rachunków papierów wartościowych w Polsce, a przeniesienie papierów wartościowych pomiędzy ich rachunkami papierów wartościowych następowało za pośrednictwem rachunku papierów wartościowych E. (w Polsce). Dlatego też, zgodnie z polskim prawem, tytuł własności papierów wartościowych będzie przenoszony pomiędzy N. i/lub C. (traktowanym jako firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna w rozumieniu UPCC) za pośrednictwem E. (nie traktowanym jako firma inwestycyjna / zagraniczna firma inwestycyjna w rozumieniu UPCC), który będzie stroną transakcji pomiędzy N. i/lub C., a także przez chwilę formalnym właścicielem papierów wartościowych znajdujących się na jego polskim rachunku papierów wartościowych wyłącznie w celu dokonania rozliczenia Transakcji. Zważywszy, że Klient S, a także Klient K nie będą posiadać rachunków papierów wartościowych w Polsce, nie będą oni, zgodnie z polskim prawem, traktowani jako właściciele.

Oznacza to, że z punktu widzenia polskich przepisów, które są wiążące, w celu zakwalifikowania Transakcji dla potrzeb przepisów podatkowych należy wziąć pod uwagę następujące dwa scenariusze:

1. gdy N. (traktowany jako firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna w rozumieniu UPCC) jest posiadaczem rachunku papierów wartościowych w Polsce i wydaje (lub odpowiednio otrzymuje) papiery wartościowe / tytuł kupującemu / sprzedającemu (odpowiednio C. lub N.), za pośrednictwem polskiego rachunku papierów wartościowych E., lub alternatywnie
2. gdy C. (traktowany jako firma inwestycyjna lub zagraniczna firma inwestycyjna w rozumieniu UPCC) jest posiadaczem rachunku papierów wartościowych w Polsce i wydaje (lub odpowiednio otrzymuje) papiery wartościowe / tytuł kupującemu / sprzedającemu (odpowiednio C. lub N.), za pośrednictwem polskiego rachunku papierów wartościowych E..

Zdaniem Wnioskodawcy, oznacza to, że sprzedaże objęte jedną Transakcją (zgodnie ze schematem) należy traktować, dla potrzeb podatkowych, jako osobne umowy sprzedaży realizowane pomiędzy posiadaczami polskich rachunków papierów wartościowych, tj. N. i/lub C., za pośrednictwem polskiego rachunku papierów wartościowych E.

Rozróżnienie to ma istotny wpływ na klasyfikację prawną umów sprzedaży. Zgodnie z przytoczonymi wcześniej regulacjami UPCC (art. 9 pkt 9), zwolnieniu od PCC podlega sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1. firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym;
2. dokonywana za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych;
3. dokonywana w ramach obrotu zorganizowanego;
4. dokonywana poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te fumy w ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów UOIF.

Jako, że w omawianym przypadku umowy sprzedaży byłyby zawierane z właścicielem końcowym (w rozumieniu polskiego prawa), którym jest C. lub N. (obaj traktowani jako firmy inwestycyjne lub zagraniczne firmy inwestycyjne), transakcje te (umowy sprzedaży) byłyby traktowane jako sprzedaż firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym, podlegająca zwolnieniu od PCC na podstawie art. 9 pkt 9 a) UPCC. Alternatywnie, można by powiedzieć, że zwolnienie od PCC wynika z art. 9 pkt 9 b) UPCC. Czynności E. mające na celu dokonanie rozliczenia Transakcji nie powinny być dla potrzeb PCC brane pod uwagę.

1. Z uwagi na argumentację przedstawioną powyżej, w opinii Wnioskodawcy, Transakcje przedstawione w opisie stanu faktycznego będą zwolnione z opodatkowania PCC.

W dniu 28.09.2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał interpretację indywidualną Nr IPPB2/436-253/11-2/MZ, stwierdzając, iż. art. 9 pkt 9 upcc zawiera zamknięty katalog czynności prawnych podlegających zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych. C. i N. są zagranicznymi firmami inwestycyjnymi, które uczestniczą w obrocie za pośrednictwem K. S.A. lub polskiej firmy inwestycyjnej, zatem powyższe czynności prawne należy zakwalifikować jako zwolnione od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 upcc.

Wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem tutejszego organu i w dniu 17.10.2011 r. (data wpływu do tut. organu 20.10.2011 r.) wniósł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Odpowiedzi na ww. wezwanie udzielono pismem z dnia 02.12.2011 r. Nr IPPB2/436-253/11 -4/MZ (skutecznie doręczonym w dniu 08.12.2011 r.) stwierdzając, iż brak jest podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W dniu 09.01.2012 r. (data stempla pocztowego 07.01.2012 r.) wpłynęła skarga z dnia 05.01.2012 r. na ww. interpretację indywidualną, w której wniesiono o jej uchylenie.

Pismem z dnia 27.01.2012 r. Nr IPPB2/4310-1/12-2/MZ, stosownie do art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 05.10.2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sygn. akt III SA/Wa 387/12 uchylił zaskarżoną interpretację i uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 14c § 1 O.p., interpretacja indywidualna winna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, interpretacja indywidualna winna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, o czym stanowi § 2 powołanego przepisu. Wynika stąd, że prawidłowa (zgodna z prawem) interpretacja indywidualna powinna się składać przynajmniej z dwóch zasadniczych elementów.

Pierwszym z nich jest wyrażenie oceny, co do stanowiska wnioskodawcy, zaprezentowanego we wniosku. Wykonanie tego obowiązku zamyka się w zasadzie stwierdzeniem: stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe, albo stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe, przy czym organ udzielający interpretacji powinien zważyć, czy stanowisko to jest prawidłowe w pełnym zakresie. Tylko wtedy bowiem może odstąpić od obowiązku uzasadnienia prawnego. W przeciwnym razie organ powinien określić, w jakim zakresie i dlaczego w pozostałej części stanowiska wnioskodawcy nie można uznać za prawidłowe. Oznacza to, ze w tym wypadku konieczne jest zamieszczenie w interpretacji jej uzasadnienia prawnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 września 2010 r., sygn. I SA/Gd 474/10. Konieczne jest wtedy przedstawienie w interpretacji stanowiska, które według organu jest prawidłowe oraz dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego, które będzie wyczerpująco uzasadniało pod względem prawnym to stanowisko, negując tym samym zdanie podatnika w konkretnej części jego wniosku.

Drugim elementem jest właśnie uzasadnienie prawne. Należy zwrócić uwagę na to, że w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego rola uzasadnienia jest jeszcze donioślejsza, niż w przypadku decyzji administracyjnej. Wprawdzie odpada tu z natury rzeczy uzasadnienie faktyczne, to jednak właśnie uzasadnienie prawne w istocie samo stanowi sentencje interpretacji. Chodzi w niej przecież nie o ustanowienie praw lub obowiązków, nie tylko o przyznanie lub nie przyznanie racji wnioskodawcy, ale o prawidłową wykładnię przepisu prawa podatkowego a wykładnia ta może być wytłumaczona jedynie w uzasadnieniu prawnym. Na tym polega specyfika formy działania nazwanej przez ustawodawcę interpretacją przepisów prawa podatkowego. Z tego powodu prowadzona przez Sąd analiza zgodności z prawem każdej interpretacji przepisów prawa podatkowego powinna zwracać uwagę nie tylko na aspekty materialne (na prawidłowość interpretacji), ale może przede wszystkim na poprawność uzasadnienia tej interpretacji. O uzasadnienie przecież chodzi wnioskodawcy najbardziej. Co więcej, zdaniem Sądu wadliwość formalna uzasadnienia interpretacji stanowi (odmiennie niż przy decyzjach administracyjnych) naruszenie prawa tego rodzaju, że przesuwa na plan dalszy ewentualne uchybienia materialne.

Używając słów ustawy należy powiedzieć, że prawidłowe uzasadnienie prawne obejmuje wyjaśnienie przepisów prawa podatkowego objętych daną interpretacją oraz wskazanie ich prawidłowej wykładni. Odpowiedź organu ma być tak sformułowana, aby określony podatnik uzyskał informację co do trafności jego stanowiska, a sama interpretacja ma wyjaśnić w wyczerpujący i rzetelny sposób, jaki przepis lub jakie przepisy znajdą zastosowanie w jego indywidualnej sprawie. Ponadto interpretacja ta powinna się ustosunkować do wszystkich aspektów sprawy poruszonych we wniosku oraz do propozycji wykładni zgłoszonych przez wnioskodawcę. Należy przecież uzasadnić element pierwszy a więc odpowiedzieć na pytanie, dlaczego przyjęto, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe w całości lub w części. Innymi słowy prawidłowe uzasadnienie interpretacji powinno zawierać dwa aspekty: 1) obiektywny wprowadzać prawidłową wykładnie przepisu i 2) subiektywny tłumaczyć wady w wykładni proponowanej przez wnioskodawcę. Dopiero przy spełnieniu tych warunków uzasadnienie interpretacji będzie można uznać za poprawne.

Wskazać należy ponadto, iż poprzez odesłanie zawarte w art. 14h Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest zobowiązany do odpowiedniego stosowania w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej przepisów art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, określającego zasadę zaufania do organów podatkowych. Wynika z niej wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w tym w zakresie dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania się do twierdzeń stron. Jak wskazuje B. Gruszczyński, art. 121, zawierający zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, jest nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanka oceny ich działalności, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji (B. Gruszczyński w S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. 6, Warszawa 2010 r., s.609; por. także: wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2008 r., III SA/Wa 1/08, M. Pod. 2008/8/4; wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 lipca 2009 r., I SA/Bd 315/09, Lex nr 516452; wyrok NSA z 27 czerwca 2008 r., I FSK 783/07, Lex nr 468869; wyrok WSA w Krakowie z 1 lipca 2009 r., I SA/Kr 618/09, Lex 510707).

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona interpretacja z dnia 28 września 2011 r. nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego. W związku z przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca zadała bowiem trzy pytania, dokonując ich gradacji w sposób zgodny z własnym przekonaniem co do prawidłowego stanowiska. Zdaniem E. A.G. łańcuch transakcji będący przedmiotem wniosku powinien zostać uznany za zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych jako realizowany w ramach obrotu zorganizowanego w rozumieniu art. 9 pkt 9 lit. c) u.p.c.c. oraz przepisów europejskich. Jedynie na wypadek zaprzeczenia prawidłowości tego stanowiska Skarżąca przedstawiła stanowisko alternatywne, zgodnie z którym transakcje będące przedmiotem wniosku powinny korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. a) i b) u.p.c.c. jako całość (jedna umowa sprzedaży) lub też jako odrębne umowy sprzedaży. Przedstawiony przez stronę stan faktyczny wymagał zatem udzielenia w interpretacji precyzyjnej i jednoznacznej odpowiedzi na postawione pytania, ze wskazaniem stanowiska prawidłowego, przy czym najistotniejsza jest tutaj sekwencja postawionych pytań. Pytanie nr 2 i pytanie nr 3 postawiono bowiem tylko na wypadek, gdyby odpowiedź na pytanie nr 1 była negatywna.

W wydanej interpretacji Minister Finansów uznał wprawdzie stanowisko Skarżącej przedstawione we wniosku za prawidłowe, nie zaznaczając jednak, czy uznaje je za prawidłowe w całości. Co istotne, organ ten nie sprecyzował także, czy stanowisko Skarżącej uznaje za prawidłowe w odniesieniu do pytań nr 1, 2 czy 3. Z uzasadnienia nie wynika więc wcale, które zapatrywania E. A.G. zostały uwzględnione a które nie. Co więcej, Minister Finansów nie wziął pod uwagę ani zależności jednego pytania od drugiego ani tego, że treść każdego pytania była inna (alternatywna).

Organ podatkowy nie mógł zresztą uznać stanowiska wnioskodawcy w przedmiotowej interpretacji podatkowej za prawidłowe w całości w sytuacji, gdy postawił on trzy, wzajemnie wykluczające się pytania. Udzielenie bowiem pozytywnej odpowiedzi na jedno z nich, wykluczałoby uznanie za prawidłowe pozostałych dwóch twierdzeń. W rezultacie udzielona interpretacja nie zawierała praktycznie odpowiedzi na żadne z pytań strony zawartych we wniosku. Minister Finansów nie zauważył też, że zakres oceny stanu faktycznego, zawartego we wniosku o wydanie interpretacji jest wyznaczany przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania oraz zajętego przez tegoż wnioskodawcę stanowiska. Zastosował on metodę formułowania oceny stanowiska wnioskodawcy, która przeczy podstawowemu założeniu, że zarówno ocena, jak i uzasadnienie prawne tej oceny stanowić powinno logiczną całość.

Uzasadnienie zaprezentowane przez Ministra Finansów posiada jeszcze jedną wadę. Otóż pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego, zawierająca ocenę prawną stanowiska pytającego wraz z uzasadnieniem prawnym, musi być na tyle konkretna, aby podatnik mógł się do niej zastosować. Zaskarżona interpretacja, zdaniem Sądu, jest niemożliwa do zastosowania, gdyż nie odpowiedziano na wszystkie pytania nurtujące wnioskodawcę i nie zbadano wszystkich elementów stanu faktycznego, w jakim znajduje się E. A.G.

W opisanej wyżej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa procesowego, co powoduje jej uchylenie. Z tego powodu Sąd odstąpił od analizy merytorycznej udzielonej interpretacji. Sąd bowiem nie jest uprawniony do zastępowania organu administracji publicznej i do orzekania merytorycznego. Może jedynie badać zgodność z prawem zaskarżonego aktu a skoro w analizowanym przypadku akt ten okazał się w całości niezgodny z przepisami prawa procesowego, wchodzenie w niuanse oceny merytorycznej było zbędne.

Sąd stwierdził zatem, że zaskarżona interpretacja dokonana została z naruszeniem art. 14c § 2, art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14 h Ordynacji podatkowej i orzekł jak w sentencji wyroku stosując przepis art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W oparciu o art. 152 tejże ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego - biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05.10.2012 r. Sygn. akt III SA/Wa 387/12 - stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe, w części dotyczącej możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. a lub odpowiednio lit. b ustawy, natomiast nieprawidłowe odnośnie możliwości zastosowania zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 9 lit. c ustawy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649, z późn. zm.), zwanej dalej upcc, podatkowi temu podlegają, m. in. umowy sprzedaży praw majątkowych. Obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą dokonania czynności.

Stosownie do art. 1 ust. 4 upcc umowa sprzedaży praw majątkowych podlega podatkowi, jeżeli jej przedmiotem są:

1. prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2. prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1. firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
2. dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
3. dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego,
4. dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firmy inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego

- w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.).

Na podstawie art. 9 pkt 9 lit. c ww. ustawy zwalnia się od podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi, dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.), dalej ustawą o obrocie instrumentami finansowymi. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, obrót zorganizowany to obrót papierami wartościowymi lub innymi instrumentami dokonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na rynku regulowanym albo alternatywnym systemie obrotu. Ograniczenie definicji obrotu zorganizowanego jedynie do obrotu dokonywanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wynika z kompetencji krajowego ustawodawcy do stanowienia prawa na terytorium swojej właściwości. Definicja rynku regulowanego, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz definicja alternatywnego systemu obrotu, o której mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, stanowią implementację przepisów dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych (Dz. U. L 145 z 30 kwietnia 2004), zwanej dalej MiFID. Lista rynków regulowanych i wielostronnych platform obrotu prowadzona jest przez Europejski Urząd Nadzoru Rynków i Papierów Wartościowych (ESMA). Na listę rynków regulowanych zgodnie ze stanem na dzień 4 grudnia 2012 r. wpisane zostały m.in. FX. i FXI.. Te same platformy zostały wpisane na listę wielostronnych platform obrotu. FSE XO. nie został wskazany jako rynek regulowany, ani jako wielostronna platforma obrotu. Brak jest informacji czy FSE XO. jest wielostronną platformą obrotu.

W związku z powyższym obrót prowadzony na rynku XI. jest obrotem prowadzonym w formule rynku regulowanego w rozumieniu dyrektywy MiFID, jednocześnie nie stanowiąc obrotu zorganizowanego w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Z tego względu, opisana jako zdarzenie przyszłe transakcja nie będzie podlegała zwolnieniu od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. c uPCC.

Ustawa podatkowa (uPCC) odwołuje się w tym przepisie do obrotu zorganizowanego, w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, która implementowała przepisy dyrektywy MiFID. Nie odwołuje się natomiast do przepisów samej dyrektywy MiFID. Z tego względu, zdaniem Ministerstwa Finansów, w art. 9 pkt 9 lit. c uPCC zwolniono sprzedaż opisywanych praw majątkowych na rynku zorganizowanym w Rzeczypospolitej Polskiej (zgodnie z definicją w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi). Uwzględniając natomiast konieczność regulacji swobód traktatowych, zwolnienie określone w art. 9 pkt 9 uPCC rozszerzono o regulacje w lit. a i b (sprzedaż opisywanych praw firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym oraz dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych). Tym samym, zdaniem tutejszego organu należy uznać za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy odnoszące się do pytania 2.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy zawierające essentialia negotii umowy wymienionej w art. 535 Kodeksu cywilnego (KC). Zgodnie z tym przepisem przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży praw (art. 555 KC). Co do zasady, umowa sprzedaży jest umową o podwójnym skutku zobowiązującym i rozporządzającym, chyba że przepisy stanowią inaczej lub wynika to z woli stron. PCC podlegają umowy sprzedaży, które z mocy art. 155 § 1 KC jednocześnie przenoszą własność, a także odrębne umowy rozporządzające, które polegają na przeniesieniu własności w ramach wykonania uprzednio powstałego zobowiązania (art. 156 KC). Nie podlegają natomiast temu podatkowi umowy zobowiązujące jedynie do przeniesienia praw majątkowych.

Obowiązek podatkowy w PCC powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, co w przypadku sprzedaży instrumentów finansowych jest równoznaczne z chwilą odpowiedniego zapisu instrumentów finansowych na rachunku papierów wartościowych nabywcy.

W odniesieniu do kwalifikacji prawnej poszczególnych czynności w łańcuchu transakcyjnym należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi umowa zobowiązująca do przeniesienia zdematerializowanych papierów wartościowych przenosi te papiery z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu na rachunku papierów wartościowych, co należy traktować, jako przesłankę nabycia papieru wartościowego. Wobec powyższego dokonanie zapisu na rachunku papierów wartościowych nabywcy (klienta firmy inwestycyjnej) kończy proces transakcyjny. Zapis na rachunku papierów wartościowych ostatecznego nabywcy jest równoznaczny z realizacją umowy sprzedaży.

W przedmiotowym stanie przyszłym, przy założeniu, że N., C. i E. są posiadaczami rachunków papierów wartościowych w polskiej firmie inwestycyjnej, skuteczne przeniesienie praw z papierów wartościowych nastąpi pomiędzy tymi podmiotami zgodnie z mechanizmem opisanym wyżej.

Mając powyższe na względzie, opisane we wniosku o wydanie interpretacji czynności prawne należy zakwalifikować jako zwolnione na podstawie art. 9 pkt 9 lit. a lub odpowiednio lit. b uPCC. Nie podlegają natomiast zwolnieniu na podstawie art. 9 pkt 9 lit. c uPCC.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.

Wniosek ORD-IN (PDF)

Treść w pliku PDF 2 MB

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie