Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządze... - Interpretacja - IP-PB3-423-38/08-2/DG

Shutterstock
Interpretacja indywidualna z dnia 11.02.2008, sygn. IP-PB3-423-38/08-2/DG, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie

Temat interpretacji

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 14.11.2007r. (data wpływu 19.11.2007r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zorganizowanie imprez - jest nieprawidłowe.

UZASADNIENIE

W dniu 19 listopada 2007r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskani przychodów wydatków poniesionych na organizację imprez promujących wydawane czasopisma.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Spółka działa na rynku wydawniczym. Jest wydawcą czasopism, m.in. miesięczników. W tym charakterze organizuje imprezy, które związane są z konkretnym tytułem (znakiem towarowym) i mają za zadanie wspieranie sprzedaży (zarówno egzemplarzowej jak i sprzedaży powierzchni reklamowej). Organizacja imprez znajduje uzasadnienie biznesowe w co najmniej kilku aspektach. Jednym z nich jest zwiększenie jego atrakcyjności dla czytelników i reklamodawców. Tematyka imprez dedykowana jest branżom z jednej strony najbardziej interesującym dla czytelnika danego miesięcznika a z drugiej mocno reprezentowanym na stronach danego pisma w kontekście reklamowym. Imprezę poprzedzają liczne artykuły zawierające informacje z zakresu danej branży, m.in. na łamach pism wypowiadają się uznani i rozpoznawalni eksperci, prezentowane są nowości rynkowe (np. nowe modele samochodów, samochody uhonorowane międzynarodowymi nagrodami dla aut szczególnie bezpiecznych czy cieszących się najatrakcyjniejszym dla nabywców wyglądem). W ramach imprez, fachowe jury wyróżnia produkty w zakresie danej branży (np. konkurs na Samochód, w ramach którego nagradzane są auta wyróżniające się w poszczególnych, wybranych przez wydawcę kategoriach).

W ten sposób, Spółka pozycjonuje wydawany przez siebie tytuł jako pismo eksperckie, wiarygodne źródło informacji, do którego zainteresowany daną branżą (np. motoryzacyjna) czytelnik może sięgnąć w poszukiwaniu obiektywnej wiedzy na temat nowości rynkowych. Równocześnie, uczestnicząc w życiu danej branży wydawca zwiększa atrakcyjność pisma dla reklamodawców, pokazując im poprzez swoje działania, że wydawany przez niego miesięcznik jest doskonałym nośnikiem reklamy dla produkowanych bądź sprzedawanych przez nich produktów. W efekcie, działania te zmierzają zarówno do wzrostu zainteresowania pismem przez czytelników jak i przez wybierających medium dla reklamy swoich towarów firm.

Kolejnym aspektem związanym z organizacją imprez, jest ich powszechny odbiór jako interesujących wydarzeń medialnych. Zainteresowanie organizowanymi przez Spółkę imprezami jest tak duże, że są one szeroko relacjonowane w innych pismach, w niektórych stacjach radiowych i telewizyjnych, w artykułach i programach dotyczących np. branży motoryzacyjnej, czy zajmujących się tematyką towarzysko - rozrywkową (pisma, audycje czy internetowe portale plotkarskie). W efekcie Spółka osiąga doskonały efekt marketingowy; tytuły wydawanych przez nią miesięczników pojawiają się w mediach (często na najatrakcyjniejszych stronach i czasach antenowych) i są prezentowane jako tytuły luksusowe, interesujące i eksperckie w danej branży. Efekt sprzedażowy (zarówno na poziomie sprzedaży egzemplarzowej jak i sprzedaży reklam) jest w tym wypadku nieoceniony, a koszty poniesione na organizację imprezy często niewspółmiernie niskie do tych, jakie Spółka musiałaby ponieść, gdyby chciała zareklamować swoje miesięczniki na łamach obcych mediów w tym wypadku bezinteresownie zainteresowanych imprezą. Dodatkowym, wartym podkreślenia, aspektem jest fakt, iż część firm płaci Spółce za możliwość uczestnictwa w imprezie w charakterze sponsora. Dlatego imprezy należy postrzegać również jako przedsięwzięcia komercyjne, które mają nie tylko zagwarantować Spółce określone cele biznesowe (np. wzrost popytu na reklamy, rozpoznawalność czasopisma, efekt marketingowy w obcych mediach), ale również przynoszą określone wpływy finansowe od sponsorów. Uzyskane w ten sposób kwoty pozwalają Spółce na pokrycie znacznej części kosztów imprezy (zdarzają się przypadki, że kwoty te przewyższają koszty imprezy poniesione przez Spółkę, a więc obok spełnienia wskazanych wyżej celów, realizuje ona w związku z organizacją imprezy zysk). W ramach kosztów organizacji imprez zawierają się różnego rodzaju wydatki. Należy do nich zaliczyć m.in. wynajem pomieszczeń, przygotowanie scenografii, zapewnienie obsługi technicznej imprezy, realizację programu artystycznego (np. prowadzący, orkiestra, hostessy); usługi cateringowe, materiały promocyjne (część z nich po imprezie jest wykorzystywana również do innych celów, np. bannery, balony reklamowe z logotypem pisma, prezentacje multimedialne itp.), inne koszty dodatkowe (np. transport, ochrona).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Zdaniem Wnioskodawcy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Koszty ponoszone przez Spółkę na organizację imprez spełniają wszelkie przesłanki niezbędne w celu uznania ich za koszty uzyskania przychodów. W szczególności koszty te: (i) są faktycznie ponoszone, (ii) mają charakter definitywny, (iii) pozostają w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, (iv) są ponoszone w celu uzyskania przychodów oraz zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, (y) są właściwie udokumentowane. Wydatki na reklamę i promocję podmiotu gospodarczego, jego firmy lub znaków towarowych (np. tytuł czasopisma) jego produktów są w oczywisty sposób niezbędne dla skutecznego działania na rynku i uzyskiwania przychodów. Zasadność zaliczania takich wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie budzi żadnych wątpliwości i nie wymaga dalszego wywodu. Art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, że za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych. Pojęcie reprezentacji nie zostało zdefiniowane dla celów podatkowych. Zgodnie z zasadami interpretacji prawa podatkowego, wykładnia językowa jest punktem wyjścia wykładni prawa, a zarazem zakreśla jej granice.

W słownikach języka polskiego bądź słownikach wyrazów obcych reprezentacja jest definiowana jako m.in. wystawność w czyimś sposobie życia związana z zajmowaną pozycją społeczną, stanowiskiem lub uzewnętrzniany wysoki standard życia związany ze szczególną pozycją społeczną, zawodową okazałość, wytworność, a także jako występowanie w czyimś imieniu, prezentowanie kogoś lub czegoś.

Definicja językowa reprezentacji, czytana zwłaszcza w kontekście całego pkt 28 omawianego przepisu, prowadzi do wniosku, że nie wszystkie koszty związane z kontaktami z kontrahentami lub potencjalnymi kontrahentami mogą być uznane za reprezentację. Po pierwsze należy określić zakres znaczeniowy słowa reprezentacja, a w drugim kroku dokonywać jego interpretacji zgodnie z dyrektywą ustawodawcy, za jaką należy uznać zamieszczenie w przepisie przykładowego katalogu wydatków reprezentacyjnych. Przede wszystkim, za reprezentację można uznać tylko działania skierowane na zewnątrz podmiotu gospodarczego, tj. do klientów lub potencjalnych klientów. Jednak ta cecha nie jest decydująca dla klasyfikacji wydatku jako reprezentacji, gdyż charakteryzują się nią wszelkie działania marketingowe, promocyjne, reklama czy informacja handlowa.

Dlatego reprezentacja musi charakteryzować się łącznie jeszcze pozostałymi dwiema cechami. Przede wszystkim, jej głównym celem ma być występowanie w imieniu podmiotu gospodarczego, prezentowanie go. Jednak i ta przesłanka nie może być rozstrzygająca, gdyż zakończenie wykładania pojęcia reprezentacji w tym miejscu mogłoby prowadzić do wniosków absurdalnych, np. uznania za reprezentację kosztów druku wizytówek.

Zatem dopiero skierowane na zewnątrz działanie, mające na celu reprezentowanie podmiotu gospodarczego i wskazujące, w odniesieniu do tego podmiotu, na takie cechy, jak wystawność, okazałość, wysoki standard, wytworność, stanowi reprezentację w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że imprezy będące przedmiotem wniosku Spółki nie stanowią tak rozumianej reprezentacji, gdyż ich zasadniczy cel jest inny.

Spółka jako wydawca pism uzyskuje przychody z tytułu tej działalności z dwóch zasadniczych źródeł ze sprzedaży powierzchni reklamowej oraz ze sprzedaży samych pism czytelnikom. Powierzchnia reklamowa jest więc również produktem sprzedawanym przez Spółkę, takim jak czasopismo (tyle, że adresowanym do reklamodawców). Produkt ten, tak jak każdy inny należy promować, aby przynosił Spółce pożądany efekt ekonomiczny. Ze względu na specyfikę tego produktu, skuteczne dotarcie do jego odbiorców wymaga różnych działań promocyjnych. Niewątpliwie organizacja imprezy dedykowanej branży będącej przedmiotem zainteresowań czytelników pisma, poprzedzona szeregiem fachowych publikacji na łamach pisma, jest skuteczniejszym sposobem dotarcia do potencjalnych nabywców powierzchni reklamowej, niż dosłowna reklama reklamy w samym piśmie, czy w innych mediach.

Warto też podkreślić, że samą imprezę poprzedzają liczne artykuły związane z jej tematyką m.in. zawierające wypowiedzi ekspertów, prezentację nowości rynkowych, dobierane jest jury oceniające wyróżniające się produkty danej branży. Jeśli Spółka chciałaby poprzez organizację imprez utrwalić swój wizerunek jako wiodącego wydawcy czasopism kolorowych (co mogłoby być uznane za reprezentację w rozumieniu cytowanego art. 16 ust. 1 pkt 28), wystarczyłoby zorganizowanie rautu dla kontrahentów lub zaproszenie ich na lunch biznesowy. Czasochłonne i kosztowne działania związane z nadaniem imprezie tematycznego charakteru nie byłyby konieczne dla osiągnięcia celu reprezentacyjnego. Wówczas jednak nie zostałby spełniony zasadniczy cel, jaki dla Spółki ma realizować omawiane przedsięwzięcie, tj. wsparcie sprzedaży czasopism i powierzchni reklamowej. Dlatego działania te są konieczne z punktu widzenia Spółki i dowodzą że przypisywanie imprezom cech reprezentacji pomijałoby prawdziwy sens ich organizacji. Dodatkowo, imprezy takie generują treści do kilku wydań danego pisma, gdyż artykuły na ich temat są zamieszczane w kilku kolejnych numerach (poprzedzających imprezę, jak również późniejszych).

Konsekwentnie, zasadniczą funkcją imprez jest promocja produktów Spółki, przy czym w odniesieniu do czytelników ma na celu wzrost sprzedaży pism, natomiast w odniesieniu do reklamodawców wzrost sprzedaży powierzchni reklamowej. Imprezy te mają na celu nie tyle ukazanie wystawności, okazałości, wysokiego standardu, wytworności w odniesieniu do wydawcy, co wspieranie sprzedaży zarówno powierzchni reklamowej, jak i samych czasopism. W związku z powyższym, zdaniem Spółki koszty ponoszone przez nią na organizację przedmiotowych imprez stanowią koszty uzyskania przychodów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają art. 15 i 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 54, poz. 654 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 w/w ustawy.

Decydującym czynnikiem pozwalającym zaliczyć dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów jest zatem poniesienie go w celu osiągnięcia przychodu, przy czym każdy wydatek poza wyraźnie wskazanym w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem adekwatnego związku z przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia przychodu. Przy kwalifikowaniu poniesionych wydatków trzeba brać pod uwagę ich celowość oraz potencjalną możliwość przyczynienia się wydatku do osiągnięcia przychodu a także racjonalność wydatków, to znaczy ich adekwatność do rzeczywistych potrzeb i zakresu prowadzonej działalności oraz konieczność ich poniesienia dla osiągnięcia przychodu.

Nie każdy koszt poniesiony w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Takimi kosztami bowiem nie mogą być wydatki enumeratywnie wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Do katalogu kosztów nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 28 ww. ustawy, zaliczają się koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje terminu reprezentacja, dlatego też należy posłużyć się wykładnią językową. Przez reprezentację rozumie się okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia, związaną ze stanowiskiem, pozycją społeczną - Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN; Warszawa 2007). Przenosząc tę definicję na grunt ustawy podatkowej, zgodnie z przyjętym od lat poglądem doktryny prawa podatkowego, należy uznać, że reprezentacja to przede wszystkim każde działanie skierowane do istniejących lub potencjalnych kontrahentów podatnika lub osoby trzeciej w celu stworzenia oczekiwanego wizerunku podatnika lub ułatwienia zawarcia umowy lub stworzenia korzystnych warunków jej zawarcia. W praktyce za typowe koszty reprezentacji uznaje się:

  • koszty związane z przyjmowaniem i utrzymaniem delegacji lub kontrahentów krajowych i zagranicznych,
  • wydatki na usługi gastronomiczne związane z poczęstunkiem uczestników konferencji, posiedzeń organizowanych z okazji świąt branżowych, państwowych i firmowych,
  • wydatki na kawę, herbatę, napoje, alkohol służące podjęciu kontrahentów,
  • wydatki na upominki dla kontrahentów, nagrody rzeczowe służące reprezentacji, koszty produktów zużyte na degustacje.

Wydatki na reprezentację to koszty, jakie ponosi podatnik w celu wykreowania swojego pozytywnego wizerunku, uwypuklenia swojej zasobności, profesjonalizmu. Wydatki te jednocześnie w sposób pośredni promują firmę. Pojęcie reprezentacji dotyczy kontaktów podatnika w stosunkach z innymi podmiotami i pozostaje w związku z zakresem prowadzonej przez podatnika działalności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06.05.1998 r. (syg. Akt S.A./Sz 1412/97) określił, że pojęcie reprezentacji nie musi się odnosić do okazałości, a odnosi się do dobrego reprezentowania firmy, która może polegać na odpowiednim ubiorze pracowników, wystroju firmy, sposobie podejmowania interesentów, kontrahentów.

W kontekście powyższego ponoszone przez Spółkę wydatki związane z reklamą, promocją podmiotu gospodarczego, jego firmy lub znaków towarowych można uznać (przychylając się do stanowiska Spółki) za koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Jednakże okoliczność ta nie może w tym konkretnym przypadku być wyłączną przesłanką decydującą o zaliczeniu tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Należy bowiem rozstrzygnąć czy poniesione wydatki nie podlegają wyłączeniu z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 cytowanej ustawy. Tym samym zasadne będzie skupienie się na organizacji i charakterze opisanej imprezy bez uwzględniania związku wydatków z przychodem, gdyż okoliczność ta jak wspomniano powyżej nie budzi wątpliwości.

Ponoszone przez Spółkę wydatki na zorganizowanie imprez mających na celu wspieranie sprzedaży (zarówno egzemplarzowej jak i sprzedaży powierzchni reklamowej) będą sprzyjać tworzeniu oraz utrwalaniu pozytywnego wizerunku Spółki na zewnątrz. Odpowiednia sala, w której będzie zorganizowana impreza, jej wystrój, przygotowanie scenografii, zapewnienie obsługi technicznej, program artystyczny (np. prowadzący, orkiestra, hostessy), usługi cateringowe wpływać będą niewątpliwie na lepsze postrzeganie przez obecnych i potencjalnych klientów (czytelników i reklamodawców) Spółki i utrwalanie jej pozytywnego wizerunku.

Trudno się również zgodzić z Wnioskodawcą, iż imprezy te, poprzez nadanie im tematycznego charakteru nie mają na celu ukazania wystawności, okazałości, wysokiego standardu a jedynie wspieranie sprzedaży. Czasochłonne i kosztowne działania w związku ze zorganizowaniem imprezy oraz zapewnienie uczestnikom m.in. programu artystycznego (orkiestra, prowadzący, hostessy) czy usług cateringowych kształtują pozytywny wizerunek Spółki, a przez to noszą znamiona definicji reprezentacji.

W związku z powyższym, koszty ponoszone przez Spółkę na organizację przedmiotowych imprez nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

Wniosek ORD-IN
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie